Surah Aal-i-Imraan · Ayah 102·Madanī

102

ٱلَّذِينَ وَلَا إِلَّا وَأَنتُم ﴿١٠٢﴾

Translation

Saheeh International

O you who have believed, fear Allah as He should be feared and do not die except as Muslims [in submission to Him].

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

درجات تقوی

تقوای الهی به معنای برکناری و حفظ کردن خود از عذاب خداوند است و با اطاعت و خضوع در برابر دستورهای الهی و شکر نعمت‌ها تحقق می‌یابد. این ایه. موّمنان را به داشتن «حق تقوی» که بالاترین درجة آن است» دعوت می‌کند. حق تقوی» اطاعت محض و خضوع کامل در برابر دستورهای خداوند است. در روایتی از امام صادق(ع) آمده است: «حق تقوی و پرهیزگاری این است که پیوسته فرمان خدا اطاعت شود و هیچ‌گاه معصیت نشود؛ همواره او یاد شود و فراموش نشود؛ همیشه در برابر نعمت‌های او شکرگزاری شود و کفران نعمت او نشود.» مسلّم است که تقوی مراتب و درجات متعددی دارد و این آیه به بالاترین درجةٌ آن اشاره می‌کند؛ درحالی که بسیاری از مردم» توانایی چنین تقوایی را ندارند. به همین دلیل, خداوند در أَیةٌ ۱۶ سورة تغابن می‌فرماید: «تا آنجا که توانایی دارید» تقوی پیشه کنید.» این آیه» در حقیقت» راه رسیدن به درجات حق تقوی را - که در آَیةٌ ۱۰۲ سورةٌ آل عمران آمده است - بیان می‌کند. در روایتی از امام علی(ع) می‌خوانیم: «به خدا قسم, هیچ کسی جز اهل بیت پیامبر (به طور کامل) به این آیه عمل نکرد. ما خدا را به یاد داریم و او را فراموش نمی‌کنیم. ما خدا را شکر می‌کنیم و هرگز ناسپاسی نمی‌کنیم و ما خدارا اطاعت می‌کنیم و هرگز او را نافرمانی نمی‌کنیم.» سپس امام فرمود: «هنگامی که این آیه نازل شد. اصحاب پیامبر(ص) عرض کردند: ما طاقت حق تقوی را نداریم. پس خدا (تخفیف داد و) این آیه را نازل فرمود: «تا آنجا که توانایی دارید تقوی پیشه کنید.»»