حق, پایدار و پابرجاست

حق و باطل, دو مفهوم مخالف‌اند. حق چیزی است که در ذات و اصل خود ثابت باشد و باطل چیزی است که در ذات و اصل ثباتی ندارد؛ اما خود را شبیه حق جلوه می‌دهد تا مردم آن را حق بپندارند. البته وقتی در برابر حق قرار بگیرد. معلوم می‌شود که باطل بوده و از بین می‌رود؛ مانند آب که خود یکی از حقایق است و سراب که حقیقتاً آب نیست» ولی خود را به شکل آب جلوه می‌دهد و بیننده آن را آب می‌پندارد؛ ولی وقتی شخص تشنه‌ای نزدیکش می‌شود» آبی نمی‌بیند. خداوند در قرآن کریم» مثال‌های بسیاری برای حق و باطل زده و اعتقادات مطابق واقع را حق و آنچه را که مطابق واقع نیست» باطل معرفی کرده و زندگی آخرت را حق و زندگی دنیا را با همه زرق و برقش که انسان‌ها آن را مال خود می‌پندارند و به طلب آن می‌دونده باطل دانسته است؛ همچنین ذات متعالی خود را حق و سایر اسبابی را که انسان‌ها فریب آنها را می‌خورند و به جای تمایل به خدا به آنها تمایل پیدا می‌کنند» باطل خوانده است. سنت خدای متعال بر این است که به باطل آن‌قدر مهلت دهد تا روزی با حق روبه‌رو گردد و با آن در بیفتد تا به خیال خود آن را از بین برد» خودش جای آن را بگیرد؛ ولی خدا در آن زمان به دست حق او را از بین برده» نابودش می‌کند. پس اعتقاد حق هرگز در زمین ریشه‌کن نمی‌شود؛ هر چند در بعضی از زمان‌ها دارندگان آن در اقلیت باشند و ضعیف شوند. همچنین حق هرگز از اصل نابود نمی‌شود؛ اگر چه معارضانش زیاد باشدء و یاری خدا هرگز از پیامبرانش جدا نمی‌شود؛ هرچند کارد به استخوانشان برسد و نومیدی بر آنها چیره شود. پس با توجه به آیات قبل, معنای این یه چنین می‌شود: و ما عالم را برای بازی و سرگرمی خلق نکردیم؛ بلکه سنت همیشگی ما این بوده که باطل را با حق چنان بکوبیم که نابود شود و به‌کلی از بین برود. حال اگر آن باطل» دلیل و عقیدة باطلی باشدء دلیل و عقیدةٌ حق» آن را نابود می‌کندء و اگر عمل و سنت باطلی باشد - چنان که در اقوام اسرافکار و ظالم بوده - عذاب استیصال (عذابی که ریشه‌کن می‌کند و در آن هنگام» ایمان سودی ندارد)» آن اعمال و سنت‌ها را از بین می‌برد. به طور کلی, باطل هرچه باشدء حق,آن را از بین خواهد برد. در بسیاری از روایات» حکومت حق امام زمان(عج) که پس از ظهور آن حضرت تشکیل خواهد شدء مصداق بارزی برای این آیه معرفی شده است.