فغیلت و حقیقت یاد خدا و شکر او

در فضیلت یاد خدا روایات بسیاری وارد شده است. از پیامبر اسلام(ص) نقل شده که روزی به اصحابشان فرمودند: «در باغ‌های بهشت گردش کنید.» پرسیدند: ای پیامبر خداء باغ‌های بهشت چیست؟ فرمود: «مجالس یاد خدا. صبح و شب به این مجالس بروید و به یاد خدا باشید. هر کس دوست دارد بداند که ارزش او نزد خدا چقدر است. پس ببیند که ارزش خدا نزد او چه مقدار است؛ چون خداوند به بندة خود آن مقدار احترام می‌گذارد که بنده‌اش به او احترام می‌گذارد و بدانید که بهترین و پاکیزه‌ترین اعمال شما نزد مالک و صاحبتان, باد خداست؛ چرا که خود او از خودش خبر داده و فرموده: من هم‌نشین کسی هستم که مرا یاد کند و نیز فرموده: مرا یاد کنید تا شما را با نعمت‌هایم یاد کنم. مرا با اطاعت و عبادت یاد کنید تا شما را با نعمت‌ها و احسان و راحت و رضایت خویش یاد کنم.» البته منظور از یاد خداء فقط به زبان آوردن نام او نیست؛ بلکه ذکر خداوندء عبادت دل و جان آدمی است و اگر ذکر زبانی از دل بر آید. ارزش دارد؛ و الا بی‌ارزش است. باید دانست که یاد حقیقی خداوندء در عمل انسان نمایان می‌شود؛ چنان که در روایتی از پیامبر(ص) نقل شده است: «کسی که خدا را اطاعت کند؛ خدا را یاد کرده؛ هر چند نماز و روزه و تلاوت قرآنش کم باشد. و کسی که خدا را نافرمانی کند. خدا را فراموش کرده؛ هر چند نماز و روزه و تلاوت قرآنش زیاد باشد.» قرآن در کنار ذکر خداء فرمان شکرگزاری می‌دهد و آدمی را از کفران نعمت بر حذر می‌دارد. شکر الهی باید به دنبال احساس فقر و نیاز به خدای بی‌نیاز باشد؛ آن‌گونه که وقتی بیماری درمانده را انسانی والا به رایگان درمان می‌کنده خضوعی همراه با شرمساری در او نسبت به آن شخص نیکوکار پیدا می‌شود و این حالت» فراتر از تشکر زبانی است. اگر انسان در برابر مخلوق خدا چنین استء در قبال خدای متعال که همه چیزش از اوستء» چگونه باید باشد؟ آری» شکر زبانیء با آن حقیقت بلند الهی یعنی شکر عالمانة خداء فاصله‌ای فراوان دارد. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- اطیب‌البیان» ج۲, ص ۲۴۰ ۳۲-المیزان» ج۱ ص ۳۲۴ ۳ پیشین» ص ۳۳۶ > ۴ تفسیر موضوعیء چ۱۴, ص ۲۴۶ > ۲ المیزان» ج۰۱ ص ۳۲۴ > ۳ پیشین» ص ۳۳۶ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): al-Mīzān, Aṭyab al-Bayān, Tafsīr-i Mawḍūʿī.