مرا بخوانید تا دعای شما را بپذیرم

از این آیه چند نکته استفاده می‌شود: ۱- خدا دعای بندگان را دوست دارد و خود او می‌خواهد که او را بخوانند. ۲- بعد از دعاء وعدةٌ اجابت داده شده است؛ ولی می‌دانیم که این وعده مشروط است و نه مطلق. دعایی به هدف اجابت می‌رسد که شرایط لازم در دعا و دعاکننده و مطلبی که مورد تقاضا استء» جمع باشد. ۳- دعا خود نوعی عبادت است؛ چراکه ذیل آّیه» واژةٌ عبادت بر آن اطلاق شده است. در روایتی می‌خوانیم که یکی از یاران امام صادق(ع) از ایشان پرسید: چه می‌فرمایی در بارةٌ دو نفر که هر دو وارد مسجد شدندء یکی نماز بیشتری به جا آورد و دیگری دعای بیشتری؛ کدام‌یک از این دو برترند؟ فرمود: «هر دو خوب‌اند.» عرض کرد: می‌دانم؛ ولی کدام یک برترند؟ امام فرمود: «آن کس که بیشتر دعا کند. برتر است. مگر سخن خداوند متعال را نشنیده‌ای که می‌فرماید «مرا بخوانید تا دعای شما را بپذیرم»؟ [آری] دعاء بزرگ‌ترین عبادت است.» در حدیث دیگری از امام باقر(ع) نقل شده است: «چیزی نزد خدا برتر از این نیست که از او تقاضا کنند و از آنچه نزد اوست. بخواهند. و هیچ‌کس نزد خدا مبغوض‌تر از کسی نیست که در عبادت او تکبر ورزد و از آنچه نزد خداست. تقاضا نکند.» در اینجا ممکن است این سوّال مطرح شود که چرا برخی از دعاها مستجاب نمی‌شود. در پاسخ گفته‌اند که مستجاب نشدن بعضی از دعاها علت‌های گوناگونی دارد؛ از جمله این که شخص گرفتار دست از کار و کوشش بکشد و پیوسته دعا کند که خدا گرفتاری او را حل کند که در این صورت بی‌شک دعای او مستجاب نخواهد شد؛ یا این که انسان دعایی کند که به صلاحش نباشد؛ درست مانند این‌که گاهی بیمار یا کودک غذاهای رنگینی از پرستاران خود می‌طلبد که اگر به خواستة او عمل کننده بیماری‌اش افزون می‌شود و حتی جان او به خطر می‌افتد. در این‌گونه موارد, خداوند مهربان دعا را در ظاهر مستجاب نمی‌کند و برای آخرت او ذخیره می‌کند. از امام صادق(ع) در این باره نقل شده است: «.. هیچ‌کس خدا را نمی‌خواند مگر این‌که اجابت می‌کند. البته دعای انسان ستمگر به خود او بر می‌گردد تا این که توبه کند. اما شخصی که سزاوار استجابت است. هنگامی که دعا کند. خدا دعایش را پاسخ می‌دهد و بلا و گرفتاری را از آنجا که نمی‌داند. از او برمی‌گرداند؛ یا این‌که پاداش فراوانی را برای روز نیازمندی او به چنین پاداشی برایش ذخیره می‌کند. و اگر دادن چیزی که بنده می‌طلید, برای او خوب نباشد. از آن خودداری می‌فرماید.»