Surah Al-Hajj · Ayah 58·Madanī

58

وَٱلَّذِينَ فِى ثُمَّ أَوْ وَإِنَّ لَهُوَ ﴿٥٨﴾

Translation

Saheeh International

And those who emigrated for the cause of Allah and then were killed or died - Allah will surely provide for them a good provision. And indeed, it is Allah who is the best of providers.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

فرمانروایی خدا در قیامت

باید توجه داشت که حکومت و فرمانروایی خداوندء تنمها به روز قیامت اختصاص ندارد؛ پلکه امروز و همیشه حاکم مطلق خدا است؛ ولی چون در دنیا مالکان و حاکمان دیگری وجود دارند - که البته قلمرو حکومتشان بسیار محدود و ضعیف است و جنبة صوری و ظاهری دارد - ممکن است این امر موجب تداعی این فکر شود که حاکم و مالک دیگری غیر از خداوند وجود دارد. این حقیقت اما در صحنة قیامت کاملاً آشکار می‌گردد که حاکم و مالک» تنها اوست. به تعبیر دیگر» دو نوع حاکمیت و مالکیت وجود دارد: حاکمیت حقیقی که حاکمیت خالق بر مخلوق است و حاکمیت اعتباری و قراردادی که میان مردم معمول است. در دنیا هر دو نوع مالکیت وجود دارد؛ اما در سرای آخرت» حکومت‌های قراردادی و اعتباری همه برچیده می‌شود و تنها حکومت حقیقی خالق جهان باقی می‌ماند.

مرگ در راه خدا مانند شهادت است

بعضی از مفسران؛ شأُن نزولی برای این یه ذکر کرده‌اند که خلاصه‌اش چنین است: هنگامی که مهاجران به مدینه آمدند.ء بعضی از آنها به مرگ طبیعی از دنیا رفتند؛ در حالی که بعضی شربت شهادت نوشیدند. در این هنگام» گروهی,» تمام فضیلت را برای شهیدان قائثل شدند. این یه نازل شد و هر دو را مشمول بهترین نعمت‌های الهی معرفی کرد. بعضی از مفسران از این تعبیر چنین نتیجه گرفته‌اند که مهم» جان دادن در راه خدا است؛ چه از طریق شهادت باشد و چه از طریق مرگ طبیعی. هرکس برای خدا و در راه خدا بمیرده مشمول ثواب شهیدان است. از امیرالموژمنین علی(ع) روایت شده است: «.. هر کدام از شما در بستر خود بمیرد. در حالی که حق خدا و پیامبر و خاندان پیامبرش را شناخته باشد. شهید مرده و پاداش او با خداست و مستوجب ثواب اعمال نیکی است که در نیت داشته و نیت وی چون کشیدن شمشیری برّان است.» ذکر این نکته نیز لازم است که هجرت در راه خداء معنای گسترده‌ای دارد و شامل همه کسانی که در راه خدا هجرت می‌کنندء می‌شود؛ مانند مهاجرین صدر اسلام یا کسانی که برای حج و زیارت خانة خدا و نیز زیارت قبور مقدس اهل بیت(ع) از وطنشان خارج می‌شوند. همچنین کسانی که برای کسب علوم دینی یا تبلیغ دین یا امر به معروف و نهی از منکر و دفع کافران و اشرار از سرزمینشان خارج می‌شوند» مشمول این آیه هستند.