Surah Al-Maaida · Ayah 24·Madanī

24

يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّا لَن مَّا فِيهَا أَنتَ إِنَّا هَٰهُنَا ﴿٢٤﴾

Translation

Saheeh International

They said, "O Moses, indeed we will not enter it, ever, as long as they are within it; so go, you and your Lord, and fight. Indeed, we are remaining right here."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

خروج از مصر تا سرگردانی در بیابان

آیات ۲۰ تا ۲۶ این سوره» مربوط به زمانی است که حضرت موسی(ع) قوم خود را از مصر خارج کرده و بنی‌اسرائیل نیز بسیاری از معجزات پیامبرشان را مشاهده کرده بودند. خداوند. نعمت‌های خود را یکی پس از دیگری به آنها می‌بخشید و تنها چیزی که بنی‌اسرائیل نیاز داشتند» سرزمینی بود که آن را وطن خود کنند و با استقلال در آن زندگی نمایند. خداوند این نعمت را نیز برای آنها مهیا کرد؛ البته به این شرط که برای به دست آوردن آن جهاد کنند و زحمت بکشند. خود بنی‌اسرائیل اما با بهانه‌گیری و نافرمانی» سرنوشت خود را تغییر دادند و گرفتار چهل سال سرگردانی شدند.! در بارة این آیات. چند نکته سزاوار توضیح است: ۱- منظور از «سرزمین مقدس» (أیةُ ۲۱) چیست؟ بعید نیست که منظور از سرزمین مقدس» تمام منطقةٌ شامات باشد که با همة این احتمالات سازگار است؛ زیرا این منطقه به گواهی تاریخ» مهد پیامبران الهی و سرزمین ادیان بزرگ و مدت‌ها مرکز توحید و خداپرستی بوده و به همین جچهت تعبیر سرزمین مقدس بر آن کاملاً سازگار است. ۲- منظور از «جمعیت ستمگر و جبار» (آَیةٌ ۲۲ «عّمالقه» بودند که اندام‌های بلند و درشتی داشتند. آنها جمعیتی از نژاد سامی بودند که در شمال شبه جزیرةٌ عربستان و نزدیک صحرای سینا زندگی می‌کردند. آنها به مصر حمله کردند و مدت‌ها آن را در اختیار داشتند و حکومت آنها در حدود ۵۰۰ سال طول کشید. منظور از سخن حضرت موسی(ع) (در ید ۲۵) که می‌فرماید: «من تنها اختیار خودم و برادرم را دارم» این نیست که غیر از حضرت موسی(ع) و حضرت هارون(ع) هیچ موّمنی نبوده است؛ بلکه منظور این است که من فقط می‌توانم خودم و برادرم را به فرمانبری از تو وادار کنم و اختیار دیگر مردم با من نیست؛ چرا که از طرفی» حضرت هارون(ع) پیامبر و وصی حضرت موسی(ع) بود و از طرف دیگر می‌دانیم که در میان بنی‌اسرائیل» مژمنانی - اگرچه اندک - وجود داشتند؛ مانند دو نفری که در آَیهٌ ۳ به آنها اشاره شد. حضرت موسی(ع) اختیار خود و برادرش را داشت؛ اما اختیار دیگر افراد (موّمن یا کافر) با خودشان بود. ۴- در مورد سرگردانی چهل سالة بنی‌اسرائیل (ایةُ ۲۶) در روایات» سخنان فراوانی به میان آمده است؛ از جمله این که آنها شب و روز حرکت می‌کردند؛ ولی به هیچ جای مشخصی نمی‌رسیدند (و گویی به دور خود می‌چرخیدند) و حضرت موسی(ع) در این دوران وفات کرد.