چهار حکم برای حفظ عفت عمومی

این آیات به چهار حکم از احکام الهی نظر دارد که محور اصلی آنها گناه زنا است. در این مختصر با توجه به آیات به توضیح هر یک از این احکام می‌پردازیم: یه ۲: مجازات مرد و زن زناکار: این آّیه مشتمل بر سه دستور است: ۱- حکم مجازات زنان و مردان زناکار. البته این آیه در بیان یک حکم عمومی است که موارد استثنایی هم دارد؛ از جمله» زنای مرد یا زن همسردار که حد آن پس از تحقق شرایطء اعدام است. ۲- تأکید بر گرفتار نشدن به دام محبّت و احساس در اجرای این حد الهی. البته همان‌گونه که نباید به خاطر غلبة احساسات در اجرای حکم الهی کوتاه آمد افراط و خشونت بی‌مورد نیز ممنوع است. دستور حضور جمعی از موْمنان در صحنةٌ مجازات؛ چرا که هدف تنها این نیست که گنهکار عبرت گیرد؛ بلکه هدف این است که مجازات او سبب عبرت دیگران هم بشود. البته قرآن شرط نکرده که این حکم حتمأً در ملاً عام اجرا شود؛ بلکه بر حسب شرایط و مصالح متفاوت است و در برخی مواقع حضور سه نفر و بیشتر کافی است. آَیة ۳ ظاهر این یه تحریم ازدواج با مرد و زن زناکار است. البته این حکم در روایات اسلامی» مقید به مردان و زنانی شده که به این عمل مشهورند و توبه نکرده‌اند. بنابر این اگر به این عمل مشوور نباشند یا از اعمال گذشتةٌ خود کناره‌گیری کرده و تصمیم بر پاکی و عفت گرفته و اثر توبةٌ خود را نیز در عمل نشان داده باشند» ازدواج با آنها شرعاً بی‌مانع است. آّیات ۴و۵: مجازات تهمت: به این دلیل که در یات گذشته» مجازات شدیدی برای زن و مرد زناکار بیان شده و ممکن است این موضوع دستاویزی برای افراد مغرض و بی‌تقوی شود که از این طریق, افراد پاک را مورد اتهام قرار دهندء بلافاصله بعد از بیان مجازات شدید زناکاران» مجازات شدید تهمت‌زنندگان را که در صدد سوء استفاده از این حکم هستندء بیان می‌کند تا حیئیت و حرمت خانواده‌های پاکدامن» از خطر این‌گونه اشخاص مصون بماند و کسی جرأت تعرض به آبروی مردم را پیدا نکند. قرآن این‌گونه اشخاص را به هشتاد تازیانه، پذیرفته نشدن شهادت ایشان و شناخته شدن به فسق محکوم می کند. این سخت‌گیری در مورد حفظ حیئیت مردم پاکدامن» منحصر به اینجا نیست و در بسیاری از تعلیمات اسلام منعکس است و همگی از ارزش فوق‌العاده‌ای که اسلام برای حیثیت زن و مرد باایمان و پاکدامن قائل شده است» حکایت می‌کند. البته اگر کسی که تهمت ناموسی زده» بعد از اجرای حکم توبه کند و از کسی که به او تهمت زده اعادةٌ حیثیت کندء با توبه, شهادتش در آینده مقبول است و حکم فسق در تمام زمینه‌ها و احکام اسلامی از او برداشته می‌شود.؟ آّیات ۶ تا ۹: این آّیات در حکم استئنا و تبصره‌ای بر حکم حد قذف است؛ به این معنی که اگر شوهری همسر خود را به عمل منافی عفت متهم کند و بگوید او را در حال انجام این کار خلاف با مرد بیگانه‌ای دیدم. حد «قَذف» (هشتاد تازیانه) در مورد او اجرا نمی‌شود و البته ادعای او بدون دلیل و شاهد نیز در مورد زن پذیرفته نخواهد شد؛ چرا که ممکن است راست یا دروغ بگوید. در اینجا قرآن راه حلی پیشنهاد می‌کند که مسأله را به بهترین صورت و عادلانه‌ترین طریق حل می‌کند. در علت و فلسفةٌ این حکم گفته‌اند که هرگاه مردی همسرش را با بیگانه‌ای ببیندء اگر بخواهد سکوت کند. برای او امکان‌پذیر نیست و غیرتش اجازه نمی‌دهد. و اگر بخواهد نزد قاضی برود و فریاد بکشدء فوراً حد قذف بر او جاری می‌شود. چرا که قاضی نمی‌داند آن مرد راست می‌گوید یا دروغ و اگر بخواهد چهار شاهد بطلبدء این نیز با حیثیت و آبروی او نمی‌سازد. و ممکن است ماجرا در این میان پایان گیرد. از سوی دیگرء افراد بیگانه زود یکدیگر را متهم می‌کنند؛ ولی مرد و زن کمتر به یکدیگر چنین اتهامی می‌زنند. البته این حکم» زن را در بن‌بست قرار نمی‌دهد و طبق أیة ۸ و ‎٩‏ راهی برای زن باقی می‌گذارد؛ اما چون در این حکم» هم مرد و هم زن» هر دو در برابر حاکم اسلامی خدا را شاهد می‌گیرند و در صورت دروغ گفتن, لعنت و غضب الهی را برای خود می‌خرند. اغلب از اقدام به چنین خلافی خودداری می‌کنند. ۱- نمونه چ۱۴ ص ۳۲۵۳ ۲ پیشین» ص ۳۵۹ ۳ پیشین» ص ۳۲۶۱ ۴- پیشین» ص ۲۳۶۹ ۵ پیشین» ص ۳۸۰ ۲- پیشین» ص ۳۵۹ ٥- بیشین، ص ٣. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۳- پیشین» ص ۲۶۱ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Kāfī.