Surah Aal-i-Imraan · Ayah 159·Madanī

159

فَبِمَا مِّنَ لَهُمْ وَلَوْ مِنْ عَنْهُمْ لَهُمْ فِى فَإِذَا عَلَى إِنَّ ﴿١٥٩﴾

Translation

Saheeh International

So by mercy from Allah, [O Muhammad], you were lenient with them. And if you had been rude [in speech] and harsh in heart, they would have disbanded from about you. So pardon them and ask forgiveness for them and consult them in the matter. And when you have decided, then rely upon Allah. Indeed, Allah loves those who rely [upon Him].

Compare all 34 translations →

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

اخلاق نیکوی پیامبر(ص)

یکی از نکات برجستدٌ این آیه, اشاره به اخلاق نیکوی پیامبر اسلام(ص) است که از معجزات آن حضرت بوده و فکر و عقل نمی‌تواند حقیقت آن را بفهمد و آن را توصیف کند. به راستی یکی از علتهای اصلی پیشرفت اسلام، خلق نیکوی پیامبر(ص) بوده است؛ جنان که کَفتهاند سه جیز باعث پیشرفت اسلام شد: مال خدیجه(س)» شمشیر علی(ع) و اخلاق نبی(ص). امام علی(ع) که نزدیک‌ترین شخص به پیامبر اکرم(ص) بودء او را چنین معرفی فرموده است: «همانا نگریستن در اخلاق پسندیده و حالات درست او برای کسی که اندیشه کند.ء کافی و دلیل روشنی است برای کسی که بخواهد حقیقت را دریابد؛ (ویزگی‌هایی) مانند: بردباری, گشاده‌رویی» تواضع, چشم پوشی از خطاکار, مهربانی با فقراء پاری ناتوانان, تحمل سختی‌هاء گرد آوردن سجایای پسندیده. زهد در دنیا (با این‌که دنیا به او رو آورده بود) و بازداشتن خود از دنیا (با این‌که دنیا به او توجه کرده بود) و بهرةٌ فراوانی که از جود و بخشش و شجاعت و دلیری داشت. روزش را با کرسنکَی می کَذراند و از شدت کرسنکَی، سنکَ بر شکمش می بست و دعوت دیکَران را می‌پذیرفت و مانند بردگان غذا می‌خورد و در میان مردم؛ مثل یکی از آنها بود و آن‌قدر عبادت کرد که پاهایش ورم کرد و دیگر سجایای نیکویی که تمام نمی‌شود و شمارش‌پذیر نیست و صفات پسندیده‌ای که پوشیده نمی‌ماند.»!

مشورت

مفسران در بارة این قسمت از آّیه که می‌فرماید «و در کارها با آنان مشورت کن» گفته‌اند که این دستور به خاطر این است که پیامبر(ص) پیش از جنگ احد در باره چگونگی مواجهه با دشمن» با یاران خود مشورت کرد و نظر اکثریت بر این شد که اردوگاه» دامنهٌ احد باشد؛ اما این نظر» محصول رضایت‌بخشی نداشت. در اینجا این فکر به نظر بسیاری رسید که در آینده پیامبر(ص) نباید با کسی مشورت کند. قرآن به این طرز تفکر پاسخ می‌گوید و دستور می‌دهد که باز هم با آنها مشورت کن؛ هر چند نتیجةٌ مشورت» در پاره‌ای از موارده سودمند نباشد؛ زیرا به طور کلی» منافع مشورت به مراتب بیش از زیان‌های آن است و اثری که در آن برای فرد و اجتماع و بالا بردن شخصیت آنها وجود داردء از همه اینها بالاتر است. به طور کلّی» اسلام اهمیت ویژه‌ای به مشاوره می‌دهد. پیامبر(ص) با این که قطع نظر از وحی آسمانی» فکر نیرومندی داشت و نیازی به مشاوره نداشتء برای این که هم مسلمانان را به اهمیت مشورت متوجه کند تا آن را جزء برنامه‌های اساسی زندگی خود قرار دهند و هم نیروی فکر و اندیشه را در افراد پرورش دهد.ء در امور عمومی مسلمانان که جنبةٌ اجرای قوانین داشت و نه قانون گذاری» با آنها مشورت می‌کرد و به ویژه برای رأی افراد صاحب‌نظر ارزش خاصی قائّل بود. همان حضرت در اهمیت مشورت فرموده است: «هنگامی که زمامداران شماء نیکان شما باشند و توانگران شماء سخاوتمندان, و کارهایتان به مشورت انجام گیرد. در این موقع, روی زمین از زیر زمین برای شما بهتر است (یعنی شایستهٌ حیات و زندگی هستید)؛ ولی اگر زمامدارانتان؛ بّدان و ثروتمندانتان, افراد بخیل باشند و در کارها مشورت نکنید. در این صورت. زیر زمین از روی آن برای شما بهتر است.» > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): al-Kāfī.

Verse DNA · this āyah at a glance

Vocabulary and recitation are counted from the morphology and the Uthmani marks; commentary reports whether an authored tafsīr entry reaches this āyah. A structural read, not a judgement — a denser strip is not a weightier verse.

Vocabulary · 16 roots in 19 of 30 words

Rarest here: ف-ظ-ظ used once in the whole Qurʾān

Recitation · 34 points across 7 rule families

  • Madd ṭabīʿī8
  • Heavy rāʾ2
  • Idghām (with ghunnah)7
  • Ghunnah2
  • Lām shamsiyyah6
  • Iẓhār shafawī6
  • Heavy Allāh3

Commentary

  • قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

Shape

30 words · 121 letters · 3 proper nouns · āyah 159 of 200

once in the Qurʾān2–10×11–50×51–300×300+×

Similar verses by meaning

Ranked by semantic similarity over translation embeddings — a model’s proxy for meaning, not a claim about it, and not tafsīr. Verses may be kin in theme while differing entirely in wording.

  • وَلَوْ أَنَّهُمْ صَبَرُوا۟ حَتَّىٰ تَخْرُجَ إِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَٱللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

    And if they had been patient until you [could] come out to them, it would have been better for them. But Allah is Forgiving and Merciful.

  • تُرْجِى مَن تَشَآءُ مِنْهُنَّ وَتُـْٔوِىٓ إِلَيْكَ مَن تَشَآءُ وَمَنِ ٱبْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكَ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰٓ أَن تَقَرَّ أَعْيُنُهُنَّ وَلَا يَحْزَنَّ وَيَرْضَيْنَ بِمَآ ءَاتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا فِى قُلُوبِكُمْ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَلِيمًا

    You, [O Muhammad], may put aside whom you will of them or take to yourself whom you will. And any that you desire of those [wives] from whom you had [temporarily] separated…

  • وَلَا يَأْتَلِ أُو۟لُوا۟ ٱلْفَضْلِ مِنكُمْ وَٱلسَّعَةِ أَن يُؤْتُوٓا۟ أُو۟لِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْمَسَٰكِينَ وَٱلْمُهَٰجِرِينَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلْيَعْفُوا۟ وَلْيَصْفَحُوٓا۟ أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَكُمْ وَٱللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

    And let not those of virtue among you and wealth swear not to give [aid] to their relatives and the needy and the emigrants for the cause of Allah, and let them pardon and…

  • لَّقَد تَّابَ ٱللَّهُ عَلَى ٱلنَّبِىِّ وَٱلْمُهَٰجِرِينَ وَٱلْأَنصَارِ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ فِى سَاعَةِ ٱلْعُسْرَةِ مِنۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُۥ بِهِمْ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ

    Allah has already forgiven the Prophet and the Muhajireen and the Ansar who followed him in the hour of difficulty after the hearts of a party of them had almost inclined [to…

  • وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ

    But Allah would not punish them while you, [O Muhammad], are among them, and Allah would not punish them while they seek forgiveness.

  • وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُۥ لَهَمَّت طَّآئِفَةٌ مِّنْهُمْ أَن يُضِلُّوكَ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّونَكَ مِن شَىْءٍ وَأَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُن تَعْلَمُ وَكَانَ فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًا

    And if it was not for the favor of Allah upon you, [O Muhammad], and His mercy, a group of them would have determined to mislead you. But they do not mislead except themselves…

Verses built from the same roots

Ranked by shared vocabulary (idf-cosine over each verse’s root-set). Shared words are a fact about form — they do not by themselves mean two verses are about the same thing.

  • Ash-Shura 42:433 shared roots

    وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ ٱلْأُمُورِ

    ع-ز-مغ-ف-رأ-م-ر

  • Muhammad 47:214 shared roots

    طَاعَةٌ وَقَوْلٌ مَّعْرُوفٌ فَإِذَا عَزَمَ ٱلْأَمْرُ فَلَوْ صَدَقُوا۟ ٱللَّهَ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ

    ع-ز-مأ-م-رك-و-نأ-ل-ه

  • Ash-Shura 42:382 shared roots

    وَٱلَّذِينَ ٱسْتَجَابُوا۟ لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَٰهُمْ يُنفِقُونَ

    ش-و-رأ-م-ر

  • An-Nisaa 4:994 shared roots

    فَأُو۟لَٰٓئِكَ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَكَانَ ٱللَّهُ عَفُوًّا غَفُورًا

    ع-ف-وغ-ف-رك-و-نأ-ل-ه

  • Hud 11:583 shared roots

    وَلَمَّا جَآءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُودًا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَنَجَّيْنَٰهُم مِّنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ

    غ-ل-ظأ-م-رر-ح-م

  • An-Nisaa 4:1064 shared roots

    وَٱسْتَغْفِرِ ٱللَّهَ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَّحِيمًا

    غ-ف-رر-ح-مك-و-نأ-ل-ه

Questions

Which verses are similar to Quran 3:159?

Verses close in meaning to Quran 3:159 include Quran 49:5 (Surah Al-Hujuraat), Quran 33:51 (Surah Al-Ahzaab), Quran 24:22 (Surah An-Noor), and Quran 9:117 (Surah At-Tawba). For example, 49:5 reads: “And if they had been patient until you [could] come out to them, it would have been better for them. But Allah is Forgiving and Merciful.” These are ranked by comparing translations of every verse in the Qurʾān, so they are a measure of similar wording and theme — not a tafsīr ruling.

What does Quran 3:159 say?

In Saheeh International, Quran 3:159 (Surah Aal-i-Imraan, The Family of Imraan) reads: “So by mercy from Allah, [O Muhammad], you were lenient with them. And if you had been rude [in speech] and harsh in heart, they would have disbanded from about you. So pardon them and ask forgiveness for them and consult them in the matter. And when you have…”

Which surah is verse 3:159 in?

Quran 3:159 is āyah 159 of Surah Aal-i-Imraan (The Family of Imraan), chapter 3 of the Qurʾān — a Medinan (Madanī) surah of 200 verses.

Is there a tafsīr (commentary) for Quran 3:159?

Yes — Tartīl shows verse-by-verse commentary on Quran 3:159 from قرآن حکیم (شرح آیات منتخب).

In how many languages can I read Quran 3:159?

Tartīl presents Quran 3:159 in the original Arabic alongside 34 translations, with audio recitation.