Surah Al-Ahzaab · Ayah 40·Madanī

40

مَّا مِّن وَلَٰكِن ﴿٤٠﴾

Translation

Saheeh International

Muhammad is not the father of [any] one of your men, but [he is] the Messenger of Allah and last of the prophets. And ever is Allah, of all things, Knowing.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

خاتمیت

این آّیهء آخرین سخنی است که خداوند در بارةٌ ازدواج پیامبر(ص) با زینب بنت جحش برای شکستن یک سنت غلط جاهلی بیان می‌کند. نخست می‌فرماید: «محمد. پدر هیچ‌یک از مردان شما نبود.»؟ نه زید و نه دیگری. اگر هم روزی بر زید نام پسر محمد گذاردند این تنها یک عادت و سنت بود که با ظهور اسلام و نزول قرآن برچیده شد و نه یک رابطةٌ طبیعی و خویشاوندی. البته پیامبر(ص) پسرانی به نام‌های قاسم» طیب» طاهر و ابراهیم داشت؛ ولی طبق نقل مورخان, همه آنها قبل از بلوغء» چشم از جهان فرو بستند. سپس می‌افزاید: ارتباط پیامبر با شما تنها از ناحیة رسالت و خاتمیت است. بنابر این» صدر آیهء ارتباط نسبی را به طور کلی نفی می‌کند و ذیل آیهء ارتباط معنوی ناشی از رسالت و خاتمیت را اثبات می‌کند و بدین گونه» پیوند صدر و ذیل روشن می‌شود. از این گذشته» آیه به این حقیقت نیز اشاره دارد که در عین حالء علاقدٌ او بالاتر از علاقة یک پدر به فرزند است؛ چرا که علاقهٌ اوء علاقهٌ رسول به امت است؛ آن هم رسولی که می‌داند بعد از او پیامبری نخواهد آمد و باید آنچه تا قیامت برای آنها مورد نیاز استء با دقت و دلسوزی پیش‌بینی کند. کلمةٌ «خاتم» یعنی چیزی که به وسیلةٌ آن پایان داده می‌شود و این آیه» دلیل گویایی بر این است که نبوت و پیامبری با پیامبر اسلام(ص) به پایان می‌رسد و پس از او پیامبری برانگیخته نمی‌شود. از پیامبر اکرم می‌خوانیم: «مَتّل من در مقایسه با پیامبران گذشته. همانند مردی است که بنایی بسیار زیبا بسازد و مردم گرد آن بگردند و بگویند بنایی زیباتر از این نیست؛ جز این‌که جای یک خشت آن خالی است و من همان خشت آخرینم.» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه, ج۱۷ء ص ۳۱۶ ۲- پیشین» ص ۳۳۶ > ۲ پیشین» ص ۲۲۶ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.