Surah Al-Ahzaab · Ayah 9·Madanī

9

ٱلَّذِينَ عَلَيْكُمْ إِذْ عَلَيْهِمْ لَّمْ بِمَا ﴿٩﴾

Translation

Saheeh International

O you who have believed, remember the favor of Allah upon you when armies came to [attack] you and We sent upon them a wind and armies [of angels] you did not see. And ever is Allah, of what you do, Seeing.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

تاء٢ . جنکً احزاب

این ایات، از یکی از مهم ترین حوادث تاریخ اسلام یعنی جنکَ احزاب سخن می‌گوید؛ جنگی که نقطةٌ عطفی در تاریخ اسلام بود و کفهُ موازنةُ قوا بین اسلام و کفر را به نفع مسلمانان بر هم زد و پیروزی در آن؛ مقدمه‌ای برای پیروزی‌های بزرگ در آینده بود. در حقیفشت کمر دشمنان در این غزوه شکست و بعد از آن نتوانستند کار مهمی صورت دهند. جنگ احزاب - چنان که از نامش پیداست - مبارزةٌ همه‌جانبه‌ای بر ضد دشمنان اسلام و گروه‌های مختلفی بود که با پیشرفت این آیین» منافع نامشروعشان به خطر می‌افتاد. نخستین جرقةٌ جنگ را گروهی از یهود بنی‌نضیر زدند که به مکه آمدند و طایفة قریش را به جنگ با پیامبر(ص) تشویق کردند و به آنها قول دادند که تا آخرین نفس در کنارشان بایستند. سپس به سراغ قبیلةٌ غطفان رفتند و آنها را نیز آمادةٌ کارزار کردند. این قبایل» از هم پیمانان خود مانند قبیلةٌ بنی‌اسد و بنی سلیم نیز دعوت کردند و چون همگی خطر را احساس کرده بودند» دست به دست هم دادند تا کار اسلام را برای همیشه یکسره کنند. مسلمانان به فرمان پیامبر به مشورت پرداختند و قبل از هر چیزء با پیشنهاد سلمان فارسیء در اطراف مدینه خندق کندند و به همین جهت» یکی از نام‌های این جنگه» جنگ خندق است. لحظات بسیار سخت و خطرناکی بر پیامبر(ص) گذشت. جان‌ها به لب رسیده بود. منافقین در میان لشکر اسلام سخت به تکاپو افتاده بودند. جمعیت انبوه دشمن و کمی لشکریان اسلام در مقابل آنها (ده هزار در برابر سه هزار نفر) و آمادگی آنها از نظر تجهیزات جنگی, آیندة سخت و دردناکی را در برابر چشم مسلمانان مجسم کرده بود؛ ولی خدا می‌خواست که در اینجا آخرین ضربه بر پیکر کفر فرود آید و صف منافقان نیز از مسلمانان جدا شودء توطئه‌گران افشا شوند و مسلمانان راستین نیز در بوتةُ آزمایش قرار گیرند. سرانجام این غزوه با لطف و عنایت الهی با پیروزی مسلمانان به پایان رسید و طوفانی سخت به فرمان خدا وزیدن گرفت که خیمه کَاه وزندکی کفار را درهم ریخت و رعب و وحشت شدیدی در قلب انها افکند و نیروهای غیبی فرشتگان نیز طی آن به یاری مسلمانان آمدند. قدرت‌نمایی‌های شگرفی همچون قدرت‌نمایی میرالموٌمنین علی(ع) در برابر عمرو بن عبدود - سردار قدرتمند کافران که کسی جز علی(ع) جرأت مقابله با او را پیدا نکرد و سرانجام به دست امام از پا درآمد - بر آن افزوده شد و مشرکان بی‌آن که بتوانند کاری انجام دهندء پا به فرار گذاردند. این یات هفده گانه نازل شد و با تحلیل‌های کوبنده و افشاگرانة خودء به عالی‌ترین وجه» از این حادئةٌ مهم برای پیروزی نهایی اسلام و کوبیدن منافقان بهرهگیری کرد. جالب توجه این که در تاریخ نقل شده که پیامبر(ص) در انتای حفر خندق - در حالی که مسلمانان به شدت مورد هجوم کافران قرار داشتند و ترس از بین رفتن اصل اسلام وجود داشت - از فتح سرزمین‌های ایران» روم و یمن به دست مسلمانان خبر داد. در آن حال» منافقان» پیامبر(ص) را به فریبکاری متهم کردند؛ چنان که در آَیةٌ ۱۳ می‌خوانیم؛ اما دیدةٌ ملکوتی آن حضرت می‌تواننست گشوده شدن درهای قصرهای پادشاهان ایران و روم و یمن را ببیند و به امت جان برکف مسلمان بشارت دهد و از اسرار آینده پرده بردارد.! > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه چ۱۷ ص ۲۱۶ و ۲۲۵ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.