Surah Al-An'aam · Ayah 1·Makkī

1

ٱلَّذِى ثُمَّ ٱلَّذِينَ ﴿١﴾

Translation

Saheeh International

[All] praise is [due] to Allah, who created the heavens and the earth and made the darkness and the light. Then those who disbelieve equate [others] with their Lord.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

نور و ظلمت

از این آیه استفاده می‌شود که همان‌طور که نور از مخلوقات خداوند استء ظلمت هم آفریدة اوست؛ در حالی که در میان فلاسفه و دانشمندان علوم طبیعی معروف است که ظلمت چیزی جز نبود نور نیست و در واقع خودش وجودی ندارد و نمی‌توان به آن مخلوق گفت. بنابر این باید بدین پرسش پاسخ گفت که این آیه چرا ظلمت را جزء مخلوقات خدا شمرده است. در پاسخ این سوّال می‌توان گفت که اولاً ظلمت همیشه به معنای تاریکی مطلق نیست؛ بلکه غالباً به نور بسیار کم و ضعیف که در مقابل نور فراوان و قوی قرار گیرد هم ظلمت گفته می‌شود. بنابر این» مفهوم آیه این است که خداوند برای شما روشنی روز و تاریکی شب (یعنی نور قوی و نور بسیار ضعیف) قرار داد و بدیهی است که ظلمت به این معنی از مخلوقات خداست. ثانیا درست است که ظلمت مطلقء یک امر عدمی است؛ اما امر عدمی هنگامی که در شرایط خاصی واقع شود حتمأً از امر وجودی سرچشمه می‌گیرد؛ یعنی کسی که ظلمت مطلق را در شرایط خاصی و برای اهداف معینی به وجود می‌آورد, حتماً باید از وسایل وجودی استفاده کند؛ مثلاً وقتی ما می‌خواهیم اتاق را در لحظةٌ معینی برای ظاهر کردن عکس تاریک کنیم» ناچاریم جلوی نور را بگیریم تا ظلمت در یک لحظةٌ معین به وجود آید. چنین ظلمتی نیز مخلوق است.