Surah Al-An'aam · Ayah 28·Makkī

28

بَلْ لَهُم مَّا مِن وَلَوْ لِمَا عَنْهُ وَإِنَّهُمْ ﴿٢٨﴾

Translation

Saheeh International

But what they concealed before has [now] appeared to them. And even if they were returned, they would return to that which they were forbidden; and indeed, they are liars.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

پوشاندن حقایق؛ راهی برای آرامشی خیالی

از ظاهر جملةٌ «بدا لهم» (برای آنها آشکار شد) چنین استفاده می‌شود که آنها یک سلسله از حقایق را نه تنها از مردم بلکه از خود نیز مخفی می‌کردند که در عرصةٌ قیامت بر آنها آشکار می‌شود و جای تعجب نیست که انسان» حقیقتی را حتی از خود کتمان کند و بر وجدان و فطرت خویش سر پوش بگذارد تا به آرامش کاذبی دست یابد. فریب وجدان و مخفی کردن حقایق از خویش» از مسائل قابل ملاحظه‌ای است که در بحث‌های مربوط به فعالیت وجدان مورد دقت قرار گرفته است. برای مثالء بسیاری از افراد هوس‌ران را می‌بینیم که متوجه زیان شدید اعمال هوس آلود خود شده‌اند؛ اما برای این که با خیال راحت اعمال خویش را ادامه دهندء سعی می‌کنند به نوعی این آگاهی را حتی از خود پنهان کنند. اگر دوزخیان به دنیا بازگردندء باز هم راه دوزخ را پیش می‌گیرند: مفسران در توضیح این جمله از آیه که می‌فرماید «و اگر (به دنیا) بازگردانده شوند. به همان اعمال که نهی شده‌اند. باز می‌گردند»» گفته‌اند که این جمله تأثیر صفات زشت و رذایلی را نشان می‌دهد که در دنیا در وجود آنها ریشه کرده است. آنچه آنها را وادار می‌کند که آرزو کنند به دار دنیا باز گردند و به نشانه‌های خدا ایمان بیاورند و در گروه موّمنان داخل شونده آشکار شدن حقی است که آن را رها کرده بودند و اینک آن حق با تمام تبعات آن؛ یعنی عذاب روز قیامت» ظاهر شده و این از مقتضیات جهان آخرت است که حقایق غیبی و معنوی در آن به صورتی آشکار جلوه می‌کند. اگر اما آنان به دنیا باز گردند.ء دوباره قوانین دنیا بر آنها حاکم می‌شود؛ یعنی بر عالم غیب پرده کشیده می‌شود و آنها به اختیار و آزادی عملشان باز می‌گردند و همراه این اختیار» هوای نفس و وسوسة شیطان و خوی حیوانیت و تکبر و سرکشی وجود دارد. پس آنها دوباره به شرک گذشته و دشمنی با حق باز می‌گردند. در واقع اگر دوباره به دنیا باز گردند» همان عواملی که آزها را در دنیا به مخالفت با حق و تکذیب نشانه‌های خداوند وا داشته بودء آنها را به مخالفت و سرکشی وا خواهد داشت و حکم دنیای پیشین با دنیای فرضی آینده» هیچ تفاوتی نخواهد داشت.