Surah Al-A'raaf · Ayah 116·Makkī

116

فَلَمَّآ ﴿١١٦﴾

Translation

Saheeh International

He said, "Throw," and when they threw, they bewitched the eyes of the people and struck terror into them, and they presented a great [feat of] magic.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

سحر

کلمةٌ سحر به معنای خدعه و نیرنگ و شعبده و تردستی است. گاهی نیز به معنای هر چیزی که عامل و انگیزة آن نامرتی و مرموز باشدء آمده است. بنابر این» افرادی که با استفاده از سرعت حرکات دست و مهارت در جابه‌جا کردن اشیاء مطالب را به صورتی خارق‌العاده جلوه‌گر می‌کنند و همچنین کسانی که با استفاده از خواص شیمیایی و فیزیکی مواد و اشیاء گوناگون» آثاری عجیب و غریب به مردم نشان می‌دهند, همه ساحر هستند. علاوه بر اینهاء ساحران معمولاً از یک سلسله تلقین‌های موّئْر برای شنوندگان و جمله‌های اغراق‌آمیز و گاهی هول‌انگیز و وحشتناک برای تکمیل کار خود استفاده می‌کنند که اثر روانی فوق‌العاده‌ای در بینندگان و شنوندگان می‌گذارد. از یات متعددی که در این سوره و سوره‌های دیگر قرآن در بارةٌ ماجرای ساحران عصر فرعون آمده» چنین استفاده می‌شود که آنها از همة این عوامل و وسایل استفاده می‌کردند. جملةٌ «سحروا اعین الناس» (چشم‌های مردم را سحر کردند) و جملةٌ «استرهبوهم» (مردم را به وحشت انداختند) و تعبیرات دیگری که در سوره‌های دیگر آمد» همه گواه بر این حقیقت است.

عظمت سحر ساحران فرعون

قرآن با جملة «و جاءو بسحر عظیم» به طور سربسته به این واقعیت اشاره کرده است که صحنه‌ای که ساحران به وجود آورده بودندء بسیار مهم و حساب‌شده و هول‌انگیز بود؛ وگرنه کلمةٌ «عظیم» در اینجا به کار نمی‌رفت. از تواریخ و روایات و سخنان مفسران که در ذیل این آیات و آیات مشابه آَن آمده است نیز به خوبی وسعت ابعاد این صحنه آشکار می‌شود. بنا به گفتةٌ بعضی از مفسران» شمار ساحران ده‌ها هزار نفر بود و عدد وسایلی که از آن استفاده کردند نیز ده‌ها هزار و با توجه به این که در آن عصرء ساحران آزموده و مجرب در مصر فراوان بودندء این موضوع جای تعجب ندارد؛ به خصوص این که قرآأن در ایة ۶۷ سورةٌ طه می‌فرماید: «فاوجس فی نفسه خیفة موسی»؛ یعنی آن صحنه به اندازه‌ای عظیم و وحشتناک بود که حتی موسی(ع) نیز در دل کمی ترسید؛" هرچند طبق کلام امام علی(ع) در نهج‌البلاغه» ترس او از چیز دیگری بود. حضرت در این باره فرموده است: «اگر موسی(ع) هراسید. بر جان خود نمی‌ترسید؛ بلکه از چیرگی نادانان و گمراهان بیم می‌ورزید.» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- اطیب‌البیان» چ۵» ص ۴۰۸ ۲ المیزان» چ۰۸ ص ۲۱۸ ۳ اطیب‌البیان» چ۵» ص ۴۱۲ > ۴ نمونهء ج۶» ص ۲۹۲ > ۲ المیزان. چ۸» ص ۲۱۸ > ۴ نمونه, ۰۶ ص ۲۹۲ ۵ پیشین» ص ۲۹۳ ۶- نهج‌البلاغه, خطبة ۴ > ۳ اطیب‌البیان» ج۵» ص ۴۱۲ > ۶- نهج‌البلاغه» خطبة ۴ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān, Aṭyab al-Bayān, Nahj al-Balāgha.