Surah Al-A'raaf · Ayah 96·Makkī

96

وَلَوْ أَنَّ عَلَيْهِم مِّنَ وَلَٰكِن بِمَا ﴿٩٦﴾

Translation

Saheeh International

And if only the people of the cities had believed and feared Allah, We would have opened upon them blessings from the heaven and the earth; but they denied [the messengers], so We seized them for what they were earning."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

ایمان و تقوی؛ کلید بر کات الهی

در آیات گذشته که مجازات‌های شدید مجرمان و طغیانگران شرح داده شد»ء گاهی به فرود آمدن سیلاب از آسمان و طغیان چشمه‌ها از زمین -همانند طوفان نوح -اشاره شده بود.ء گاهی به صاعقه‌ها و صیحه‌های آسمانی و گاهی به زلزله‌های وحشتناک زمین. در این آیه این حقیقت مطرح است که این مجازات‌هاء واکنش اعمال خود انسان‌هاست و اگر انسان پاک و باایمان باشدء به جای این که از آسمان و زمین عذاب فرو ریزدء بر کات خداوند از آسمان و زمین به او می‌رسد. این انسان است که برکات را به بلاها تبدیل می‌کند.! در روایتی از امام صادق(ع) می‌خوانیم: «باران هیچ سالی کمتر از سال دیگر نیست. ولی خداوند آن را هر جا که بخواهد. نازل می‌کند. هنگامی که قومی رو به گناه آورند» خداوند آنچه را که از باران در آن سال برای آنان مقدر کرده است. از آنها بر می‌گرداند و به بیابان‌ها و دریاها و کوه‌ها فرو می‌ریزد.» ممکن است این سوّال به ذهن برسد که اگر ایمان و تقوی موجب نزول انواع برکات الهی است و بی‌ایمانی و بی تقوایی باعث سلب برکات است، جرا مشاهده می کنیم برخی از ملتهای بی ایمان غرق ناز و نعمت اند و جمعی از افراد باایمان به سختی روزگار می‌گذرانند. پاسخ به این سوّال با توجه به دو نکته روشن می‌شود: ۱- این که تصور می‌شود ملت‌های بدون ایمان» غرق در ناز و نعمت‌اندء اشتباه بزرگی است که از اشتباه دیگری -یعنی ثروت را دلیل بر خوشبختی گرفتن - سرچشمه می‌گیرد. معمولاً مردم این‌طور فکر می‌کنند که هر ملتی صنایعش پیشرفته‌تر و ثروتش بیشتر باشدء خوشبخت‌تر است؛ در حالی‌که اگر به درون این جوامع به دقت بنگریم و دردهای جانکاهی را که روح و جسم آنها را در هم می‌کوبد» از نزدیک ببینیم» قبول خواهیم کرد که بسیاری از آنها از بیچاره‌ترین مردم روی زمین هستند. بگذریم از این‌که همان پیشرفت نسبی» نتیجهةٌ به کار بستن اصولی همانند کوشش و تلاش و نظم و حس مسئولیت است که در متن تعالیم انبیا(ع) قرار دارد. اما این که گفته می‌شود چرا جوامعی که دارای ایمان و پرهیزکاری هستند» عقب‌مانده‌اند» اگر منظور از ایمان و پرهیزگاری تنها ادعای اسلام و ادعای پایبند بودن به تعلیمات پیامبران باشدء قبول داریم که چنین افرادی عقب‌مانده‌اند؛ ولی می‌دانیم که حقیقت ایمان و پرهیزکاری چیزی جز نفوذ آن در تمام اعمال و همه شئون زندگی نیست. و این امری است که با ادعای تنها تأمین نمی‌گردد. آَری» اسلام چیزی است و ما مسلمانان» چیز دیگر.