103 · Makkī

العصر

Al-Asr·The Declining Day, Epoch

✦ memorize this sūrah

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Reading with قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

  1. وَٱلْعَصْرِ﴿١﴾

    منظور از عصر چیست

    معنای هماهنگ‌تر با آیات بعد این است که منظورء عصر پیامبر اسلام(ص) و روزگار حیات با برکت آن حضرت است؛ چرا که در آیات بعد می‌خوانیم که همةٌ انسان‌ها در زیان‌اند؛ مگر کسانی که از حق پیروی و بر آن صبر کنند و واضح است که چهرةٌ حق در روزگار پیامبر اکرم(ص) آشکار شد و خورشید اسلام در آن زمان بر جامعة بشری طلوع کرد. پس تنها کسانی از زیان جاویدان نجات می‌یابند که از دین آن حضرت پیروی کنند. اگر هم می‌بینیم که عصر در بعضی از روایات به روزگار ظهور حضرت مهدی(عج) تفسیر شده, به خاطر این است که در آن روزگار» پیروزی حق بر باطل به مرحلة نهایی خود خواهد رسید.

  2. إِنَّ ٱلْإِنسَٰنَ لَفِى خُسْرٍ﴿٢﴾

    تنها راه نجات

    از آیات قرآأن استفاده می‌شود که انسان دارای حیات جاویدان است و این زندگی جاویدان قطع نمی‌شود؛ بلکه از سرایی به سرای دیگر انتقال می‌یابد. قرآن بیان می‌کند که بخشی از این زندگی جاویدان که زندگی دنیوی استء زندگی آزمایشی است که کیفیت زندگی دیگر را که حیات جاودان انسان است. مشخص می‌کند. آری» زندگی دنیوی» مقدمه‌ای است که سعادت یا شقاوت ابدی انسان با اختیار خودش در آن رقم می‌خورد. پس با همةٌ کوتاهی آن» نسبت به زندگی بعدء بسیار ارزشمند و گران‌قیمت است و اصلی‌ترین سرمایةٌ انسان برای به دست آوردن خوشبختی حقیقی» همین زندگی دنیوی اوست. اما انسان» چه بخواهد یا نخواهد.ء با گذشت زمان» این سرمایه را از دست می‌دهد. گروهی سرمایةٌ نفیس عمر و زندگی را از دست می‌دهند و در برابر آن» مالی مختصر یا بسیار و خانه‌ای محقر یا کاخی زیبا فراهم می‌کنند. گروهی تمام این سرمایه را برای رسیدن به مقامی از دست می‌دهند و گروهی آن را در مسیر عیش و نوش و لذات زودگذر مادی صرف می کنند. بی شک هیجیک از اینها بهای ان سرمایة عظیم نیست. بهای ان فقط و فقط رضای خدا و مقام قرب است. قرآن برای رسیدن به این هدفء در یه سوم همین سوره» یک برنامة چهار ماده‌ای ارایه کرده که می‌تواند جلوی آن زیان بزرگ را بگیرد و سرمایة عمر را به منفعت و سود عظیمی مبدل کند تا سرمایه‌ای گرانبهاتر و ارزشمندتر به دست آید که نه تنها جای خالی آن پر شودء بلکه این دستاورد» ده‌ها و صدها و هزاران بار از آن بیشتر و بهتر باشد. آن برنامه این است: ١- ایمان که زیربنای همه فعالیت های انسان را تشکیل می دهد. ٢- اعمال صالح که به منزلةُ میو درخت ایمان است؛ زیرا وقتی چراغ ایمان در سرای قلب انسان روشن شود نور آن از اعضا و جوارح انسان منعکس می‌شود. برای جلوگیری از آن زیان طبیعی باید به همه اعمال صالح چنگ زدء نه فقط به بعضی از آنها! سفارش یکدیگر به حق؛ چرا که آنها روشن‌دلانی هستند که می‌خواهند جامعه را به نور حق روشن کنند و از ظلمت باطل برهانند تا حق همه جا را فرا گیرد و از آن پیروی شود. سفارش یکدیگر به صبر و شکیبایی و خود نگه‌داری در برابر گناهان و سختی‌های عبادت و مصایب و مشکلات زندگی. آری» اگر مسلمانان به راستی به این اصول چهارگانه عمل کنند. در اندک زمانی مشکلاتشان حل می‌شود و شکست‌هایشان به پیروزی میدّل می‌گردد.

  3. إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلْحَقِّ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلصَّبْرِ﴿٣﴾

    تنها راه نجات

    از آیات قرآأن استفاده می‌شود که انسان دارای حیات جاویدان است و این زندگی جاویدان قطع نمی‌شود؛ بلکه از سرایی به سرای دیگر انتقال می‌یابد. قرآن بیان می‌کند که بخشی از این زندگی جاویدان که زندگی دنیوی استء زندگی آزمایشی است که کیفیت زندگی دیگر را که حیات جاودان انسان است. مشخص می‌کند. آری» زندگی دنیوی» مقدمه‌ای است که سعادت یا شقاوت ابدی انسان با اختیار خودش در آن رقم می‌خورد. پس با همةٌ کوتاهی آن» نسبت به زندگی بعدء بسیار ارزشمند و گران‌قیمت است و اصلی‌ترین سرمایةٌ انسان برای به دست آوردن خوشبختی حقیقی» همین زندگی دنیوی اوست. اما انسان» چه بخواهد یا نخواهد.ء با گذشت زمان» این سرمایه را از دست می‌دهد. گروهی سرمایةٌ نفیس عمر و زندگی را از دست می‌دهند و در برابر آن» مالی مختصر یا بسیار و خانه‌ای محقر یا کاخی زیبا فراهم می‌کنند. گروهی تمام این سرمایه را برای رسیدن به مقامی از دست می‌دهند و گروهی آن را در مسیر عیش و نوش و لذات زودگذر مادی صرف می کنند. بی شک هیجیک از اینها بهای ان سرمایة عظیم نیست. بهای ان فقط و فقط رضای خدا و مقام قرب است. قرآن برای رسیدن به این هدفء در یه سوم همین سوره» یک برنامة چهار ماده‌ای ارایه کرده که می‌تواند جلوی آن زیان بزرگ را بگیرد و سرمایة عمر را به منفعت و سود عظیمی مبدل کند تا سرمایه‌ای گرانبهاتر و ارزشمندتر به دست آید که نه تنها جای خالی آن پر شودء بلکه این دستاورد» ده‌ها و صدها و هزاران بار از آن بیشتر و بهتر باشد. آن برنامه این است: ١- ایمان که زیربنای همه فعالیت های انسان را تشکیل می دهد. ٢- اعمال صالح که به منزلةُ میو درخت ایمان است؛ زیرا وقتی چراغ ایمان در سرای قلب انسان روشن شود نور آن از اعضا و جوارح انسان منعکس می‌شود. برای جلوگیری از آن زیان طبیعی باید به همه اعمال صالح چنگ زدء نه فقط به بعضی از آنها! سفارش یکدیگر به حق؛ چرا که آنها روشن‌دلانی هستند که می‌خواهند جامعه را به نور حق روشن کنند و از ظلمت باطل برهانند تا حق همه جا را فرا گیرد و از آن پیروی شود. سفارش یکدیگر به صبر و شکیبایی و خود نگه‌داری در برابر گناهان و سختی‌های عبادت و مصایب و مشکلات زندگی. آری» اگر مسلمانان به راستی به این اصول چهارگانه عمل کنند. در اندک زمانی مشکلاتشان حل می‌شود و شکست‌هایشان به پیروزی میدّل می‌گردد.