Surah Al-Baqara · Ayah 180·Madanī

180

عَلَيْكُمْ إِذَا إِن عَلَى ﴿١٨٠﴾

Translation

Saheeh International

Prescribed for you when death approaches [any] one of you if he leaves wealth [is that he should make] a bequest for the parents and near relatives according to what is acceptable - a duty upon the righteous.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

مستحبی که گاه واجب می‌شود

وصیّت. یکی از مستحبات موْکّد است که گاهی واجب می‌شود؛ مثل وقتی که انسان در پرداخت حقوق واجب الهی کوتاهی کرده یا امانتی از مردم نزد اوست که در صورت وصیّت نکردن» ممکن است حق آنان از بین برود. در قانون ارث» تنها گروه خاصی از بستگان بهره‌مند می‌شوند؛ در حالی که ممکن است افراد دیگری در میان بستگان یا در جامعةٌ اسلامی باشند که نیاز مبرمی به کمک‌های مالی داشته باشند یا مبلغ ارث بعضی از وارثان» پاسخگوی نیاز مالی آنها نباشد. از این روء اسلام در کنار قانون ارث؛ قانون وصیت را قرار داده و به مسلمانان اجازه داده که در بارةٌ یک سوم از اموال خود -برای بعد از مرگ خویش - تصمیم بگیرند. در روایات اسلامی تأکید فراوانی در مورد وصیّت شده است. از جمله در حدیثی از پیامبر(ص) می‌خوانیم: «سزاوار نیست برای شخص مسلمان که شب بخوابد مگر در حالی که وصیت نامه‌اش زیر سرش باشد.» البته تعبیر «زیر سر بودن» برای تأکید است و منظور از آن؛ آماده بودن وصیت است. در روایت دیگری می‌خوانیم: «کسی که بدون وصیت از دنیا برود. مرگ او مرگ جاهلیّت است.» علاوه بر اصل وصیّتء تأ کید فراوانی بر عادلانه بودن آن شده است تا به کسی ضرر نرسد. در روایتی از امام باقر(ع) آمده است: «کسی که در وصتّتش عدالت را رعایت کند. همانند این است که همان اموال را در حیات خود در راه خدا داده باشد و کسی که در وصیّتش ظلم و تعدّی کند. در روز قیامت. خداوند عرّوجل را ملاقات می‌کند در حالی که خدا از او رو بر می‌گرداند.» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- منشور جاویدء ج ۰۱ ص ۱۳۱ > ۲- نمونهء ج0 ص ۶۱۸ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.