Surah Al-Baqara · Ayah 191·Madanī

191

مِّنْ مِنَ وَلَا حَتَّىٰ فِيهِ فَإِن كَذَٰلِكَ ﴿١٩١﴾

Translation

Saheeh International

And kill them wherever you overtake them and expel them from wherever they have expelled you, and fitnah is worse than killing. And do not fight them at al-Masjid al- Haram until they fight you there. But if they fight you, then kill them. Such is the recompense of the disbelievers.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

فتنه؛ بدتر از کشتار

در بارةٌ فتنه گفته شده که این واژه در اصل به معنای قرار دادن طلا در آتش برای ظاهر شدن میزان خوبی آن از بدی است و به گفتَةٌ بعضی» گذاشتن طلا در آتش برای خالص شدن از ناخالصی‌ها است. واژهٌ فتنه و مشتقات آن در قرآن مجید شصت بار ذکر شده و در معانی گوناگونی به کار رفته است؛ گاه به معنای آزمایش و امتحان (عنکبوت - 4۲ گاه به معنای فریب دادن (اعراف - ۲۷)» گاه به معنای بلا و عذاب (ذاریات - ۱۳)» گاه به معنای گمراهی (مائده - ۴۱) و گاه به معنای شرک و بت‌پرستی یا سد راه ایمان‌آورندگان (همین)؛ ولی به ظاهر تمام این معانی به همان مفهوم اصلی فتنه که گفته شدء باز می‌گردد؛ زیرا این واژه با توجه به معنای اصلی‌اش که قرار دادن طلا در زیر فشار آتش برای خالص یا جدا کردن سره از ناسره است. در هر مورد که نوعی فشار و شدت نوع دیگری از شدت و فشار است» فریب و نیرنگ که تحت فشارها انجام می‌گیرد و همچنین شرک یا ایجاد مانع در هدایت خلق که هر کدام متضمن نوعی فشار و شدت است. کوتاه سخن این که آیین بت‌پرستی و فسادهای گوناگون فردی و اجتماعی که از بت‌پرستی برآمده بو در سرزمین مکه رایج شده و حرم امن خدا را آلوده کرده و فساد آن از قتل و کشتار هم بیشتر بود. این آیه می‌گوید که به خاطر ترس از خون‌ریزی» دست از پیکار با بت‌پرستی برندارید که بت‌پرستی از قتل هم بدتر است.

اطراف کعبه یا مسجدالحرام

از این رو به حومةٌ کعبه مسجدالحرام گفته‌اند که خداوند چیزهایی را در آن مکان حرام کرده که در جاهای دیگر حلال است؛ از جمله ورود به مسجدالحرام بدون احرام جایز نیست و هر کس که بخواهد وارد مسجدالحرام شود باید ابتدا مُحرم گردد. همچنین جنگ و خون‌ریزی در آنحا -مگر برای دفاع - حرام است. علت نام‌گذاری ماه‌های حرام نیز همین است؛ زیرا جنگ و خون‌ریزی - مگر برای دفاع - در این ماه‌ها حرام است.