Surah Al-Ghaafir · Ayah 11·Makkī

11

فَهَلْ إِلَىٰ مِّن ﴿١١﴾

Translation

Saheeh International

They will say, "Our Lord, You made us lifeless twice and gave us life twice, and we have confessed our sins. So is there to an exit any way?"

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

دو بار میراندن و دو بار زنده کردن

منظور از دو بار میراندن» مرگ در پایان عمر و مرگ در پایان برزخ است» و منظور از دو بار زنده کردن» احیای برزخی و احیای قیامت است. توضیح این که هنگامی که انسان می‌میردء نوع دیگری از حیات به نام حیات برزخی پیدا می‌کند؛ همان حیاتی که شهدا به مقتضای «بل احیاء عند ربهم یرزقون» (بلکه آنان زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند) (آل عمران - ۱۶۹) دارند؛ همان حیاتی که پیامبر(ص) و امامان(ع) دارند» سلام ما را می‌شنوند و پاسخ می‌گویند؛ نیز همان حیاتی که سرکشان و طاغیانی همچون آل فرعون دارند و صبح و شام به مقتضای «النار یعرضون علیها غدوا و عشیا» (عذاب آنها, آتش است که هر صبح و شام بر آن عرضه می‌شوند) (غافر - ۳۶) مجازات می‌شوند. از سوی دیگر می‌دانیم که در پایان این جهان و در نخستین نفخةٌ صورء نه تنها انسان‌هاء که همةٌ فرشتگان و ارواح مردگان که در قالب‌های مثالی هستند, به مقتضای «فصعق من فی السماوات و من فی الارض» (پس همه کسانی که در آسمان و زمین‌اند می‌میرند) (زمر - ۶۸) می‌میرند و کسی جز ذات پاک خداوند باقی نمی‌ماند. به این ترتیب» ما یک حیات جسمانی داریم و یک حیات برزخی. در پایان عمرء از حیات جسمانی می‌میریم و در پایان این جهان» از حیات برزخی. همچنین دارای دو حیات به دنبال دو مرگ هستیم: حیات برزخی و حیات روز قیامت.