Surah Al-Maaida · Ayah 3·Madanī

3

عَلَيْكُمُ وَمَآ بِهِۦ وَمَآ إِلَّا مَا وَمَا عَلَى وَأَن ذَٰلِكُمْ ٱلَّذِينَ مِن فَلَا لَكُمْ عَلَيْكُمْ لَكُمُ فَمَنِ فِى فَإِنَّ ﴿٣﴾

Translation

Saheeh International

Prohibited to you are dead animals, blood, the flesh of swine, and that which has been dedicated to other than Allah, and [those animals] killed by strangling or by a violent blow or by a head-long fall or by the goring of horns, and those from which a wild animal has eaten, except what you [are able to] slaughter [before its death], and those which are sacrificed on stone altars, and [prohibited is] that you seek decision through divining arrows. That is grave disobedience. This day those who disbelieve have despaired of [defeating] your religion; so fear them not, but fear Me. This day I have perfected for you your religion and completed My favor upon you and have approved for you Islam as religion. But whoever is forced by severe hunger with no inclination to sin - then indeed, Allah is Forgiving and Merciful.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

ولایت علی(ع)؛ کامل کنندةٌ دین و تمام کنندةٌ نعمت

این بحث در میان مفسران است که منظور از «الیوم» که در این آیه دو بار تکرار شده» چیست؛یعنی کدام روز است که این چهار چمت در آن جمع شده: هم کافران در آن مأیوس شده‌اند‌هم دین کامل شده و هم نعمت خدا تکامل یافته و هم خداوند آیین اسلام را آیین نهایی مردم جهان پذیرفته است. مفسران در این باره سخنان بسیاری گفته‌اند؛ ولی شکی در این نیست که چنین روزی باید روز بسیار مهمی در تاریخ زندگی پیامبر(ص) باشد. در این میان» تمام مفسران شیعهء این روز مهم را روز هجدهم ذی‌الحجه یعنی روز غدیر خم می‌دانند؛ روزی که پیامبر اسلام(ص) امیرالموّمنین علی(ع) را به طور رسمی برای جانشینی خود تعیین کرد. آن روز بود که کفار در میان امواج یأس فرو رفتند؛ زیرا انتظار داشتند آّیین اسلام قائم به شخص باشد و با از میان رفتن پیغمبر(ص) اوضاع به حال سابق برگردد و اسلام به تدریج برچیده شود؛ اما هنگامی که مشاهده کردند مردی که از نظر تقوی و علم و قدرت و عدالت بعد از پیامبر(ص) در میان مسلمین بی‌نظیر است. به جانشینی پیامبر(ص) انتخاب شده و پیامبر(ص) از مردم برای او بیمت گرفته» نومیدی آنها را فرا گرفت و فهمیدند که اسلام» آیینی ریشه‌دار و پایدار است. در این روز بود که آیین اسلام به تکامل واقعی خود رسید؛ زیرا بدون تعیین جانشین برای پیامبر(ص) و بدون روشن شدن وضع آیندةٌ مسلمانان» این آیین به تکامل نهایی نمی‌رسید. آن روز بود که نعمت خدا با تعیین رهبر لایقی همچون علی(ع) برای آیندةٌ مردم تکمیل شد و نیز آن روز بود که اسلام با تکمیل شدن برنامه‌هایش» به مثابه آیینی نهایی و جهانی از طرف خداوند پذیرفته شد. در روایتی نقل شده که پیامبر(ص) در غدیر خم» علی(ع) را ولی امر مردم معرفی کرد و مردم متفرق نشده بودند که آَیةٌ «الیوم اکملت لکم دینکم...» نازل شد. در این موقع» پیامبر(ص) فرمود: «الّه اکبر بر تکمیل دین و اتمام نعمت پروردگار و خشنودی خداوند از رسالت من و ولایت علی(ع) بعد از من.» سپس فرمود: «هرکس من مولای اویم؛ علی(ع) مولای اوست. خداوندا, آن کس که او را دوست دارد. دوست بدار و آن کس که او را دشمن دارد. دشمن بدار. هرکس او را پاری کند. یاری کن و هر کس دست از یاری‌اش بردارد. دست از او بردار.» در اینجا سوّالی باقی می‌ماند که این قسمت از ایه که مربوط به جریان غدیر است» چرا ضمیمةٌ مطالبی شده که در بارةٌ گوشت‌های حلال و حرام است. در پاسخ باید گفت که ممکن است قرار دادن أَیةُ مربوط به غدیر در لابه‌لای احکام مربوط به غذاهای حلال و حرام» برای محافظت از تحریف و حذف و تغییر آن بوده باشد؛ زیرا بسیار می‌شود که برای محفوظ ماندن یک چیز نفیس و ارزشمند» آن را با چیزهای ساده‌ای می‌آمیزند تا کمتر جلب توجه کند. حوادئی که در آخرین ساعات عمر پیامبر(ص) واقع شد و مخالفت صریحی که از طرف بعضی افراد با نوشتن وصیت‌نامه از طرف پیامبر(ص) به عمل آمدء تا آنجا که حتی پیامبر(ص) را - العیاذ باه -متهم به هذیان و گفتن سخنان ناموزون کردند, شاهد گویایی است بر این‌که بعضی از افراد حساسیت خاصی در مورد جانشینی پیامبر داشتند و برای انکار آن حد و مرزی قائل نبودند. آیا چنین شرایطی ایجاب نمی‌کرد که برای حفظ اسناد مربوط به خلافت و رساندن آن به دست آیندگان» چنین پیش‌بینی‌هایی بشود و با مطالب ساده‌ای آمیخته گردد که کمتر توجه مخالفان سرسخت را جلب کند؟؟! از این گذشته» اسناد مربوط به روز غدیرء در بسیاری از کتب اهل تسئن نیز آمده است. نمونهء چ۴, صص ۲۶۳-۲۷۱ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.