Surah Al-Muminoon · Ayah 71·Makkī

71

وَلَوِ وَمَن فِيهِنَّ بَلْ فَهُمْ عَن ﴿٧١﴾

Translation

Saheeh International

But if the Truth had followed their inclinations, the heavens and the earth and whoever is in them would have been ruined. Rather, We have brought them their message, but they, from their message, are turning away.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

حق‌پرستی و هوی پرستی

در این یه اشارة پرمعنایی به تضاد حق‌پرستی و هوی‌پرستی شده است. می‌فرماید: اگر حق پیرو هوی و هوس مردم گرد نه تنها زمین و اهلش» که آسمان‌ها هم به فساد کشیده می‌شوند. درک این نکته مشکل نیست؛ زیرا: ۱- بدون شک هوی و هوس‌های مردم یکسان نیست و غالبا با یکدیگر تضاد دارد. حتی بسیار می‌شود که هوی و هوس‌های یک انسان نیز ضد و نقیض یکدیگرند. با این حال اگر حق بخواهد تسلیم این تمایلات گرددء نتیجه‌ای جز هرج و مرج و از هم پاشیدگی و فساد نخواهد دید. هر یک از انسان‌هاء معبودی را می‌پرستند و اگر حق تسلیم این خواسته‌ها گردد و این معبودهای پراکنده بر پهنة هستی حکومت کنند, فساد آن بر هیچ‌کس پنهان نخواهد بود. ۲- تمایلات هوس‌آلود مردم غالباً متوجه موضوعاتی است که مفسده‌انگیز است. اگر این تمایلات بخواهد به عالم هستی و جامعةٌ بشری خط بدهد. نتیجه‌ای جز فساد به بار نمی‌آورد. ۳- تمایلات هوس‌آلود همیشه یک‌بُعدی است و تنها یک زاویه را می‌نگرد و از جنبه‌های دیگر غافل است و می‌دانیم که یکی از عوامل مهم فسادء برنامه‌های یک‌بُعدی است که ابعاد دیگر هرگز در آن بُعد مورد توجه قرار نمی‌گیرد. این آیه از جهاتی شبیه به أَیةُ ۲۲ سوره انبیاء است که می‌فرماید: «اگر در آسمان و زمین, خدایانی جز الّه بود, فاسد می‌شدند (و نظام جهان بر هم می‌خورد)» بدیهی است حق همچون صراط مستقیم» یکتا و یگانه است. این هوی و هوس‌ها هستند که همچون خدایان پنداری» متعدد و بسیارند. حال که چنین استء در تضاد و کشمکش حق و هوی از کدام باید پیروی کرد؛ از هوی که مایة فساد آسمان و زمین و همةٌ موجودات است یا از حق که رمز وحدت و توحید و نظم و هماهنگی است؟ > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱-المیزان» ج۰۱۵ ص ۴۲ > ۴ المیزان» ج۰۱۵ ص ۴۵ > ۷-نمونه چ۰۱۴ ص ۲۷۹ > ۲- نمونه, ج۰۱۴ ص ۲۶۸ > ۵- نمونهء ج۰۱۴ ص ۲۷۵ > ۳- پیشین» ص ۲۷۴ > ۶- اطیب‌البیان» ج۹» ص ۴۳۰ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān, Aṭyab al-Bayān.