هشدار در بارةٌ قیامت

این آیه به این نکته اشاره دارد که منافقان به گمان این که پیروزی به دست آورده‌اند و با تخلف از جهاد و دلسرد کردن بعضی از مجاهدان به هدفی رسیده‌اند» قهقه سر می‌دهند و بسیار می‌خندند؛ همان‌گونه که منافقان در هر عرصه و زمان چنین‌اند؛ ولی قرآن به آنها اخطار می‌کند که «باید کم بخندند و بسیار بگریند»؛ گریه برای آیندة تاریکی که در پیش دارند؛ گریه برای مجازات‌های دردناکی که در انتطار آنهاست؛ گریه به خاطر این که همه پل‌های بازگشت را پشت سر خود ویران کرده‌اند و سرانجام گریه برای این که این همه استعداد و سرمایةٌ عمر خود را از دست داده و رسوایی و تیره‌روزی و بدبختی برای خود خریده‌اند. بسیاری از مفسران» این حدیث معروف را از پیامبر(ص) نقل کرده‌اند: «اگر آنچه را من (از کیفرهای هولناک قیامت) می‌دانم. شما هم می‌دانستید. کم می‌خندیدید و بسیار گریه می‌کردید.» ۵. فریب پیرایه‌های دنیا را نخورید؛ لذت و زندگی حقیقی» چیز دیگری است: عبارت این آیه با اندکی تفاوت در أَیةٌ ۵۵ همین سوره نیز آمده است. در این دو آیه» خداوند خطاب به پیامبرش می‌کند که اموال و اولاد زیاد منافقان» موجب شگفتی او نشود و دلیل این مطلب را هم ذکر می‌فرماید که اموال و اولاد آنها - که بی‌شک انسان را به خود مشغول می‌کند - نعمتی نیست که آنها را خوشبخت کند؛ بلکه مجازاتی است که آنها را به بدبختی می‌کشاند و خداوند می‌خواهد آنها را به این وسیله عذاب کند؛ در حالی که کفرء جانشان را گرفته است. آری» زندگی و حیاتی که هر موجود زنده‌ای» خوشبختی و کامروایی خود را در آن می‌بیند» هنگامی واقعاً خوشبختی و سعادت است که در مسیر حقیقی خودش جریان داشته باشد. اگر انسانی به آثار واقصی و ماندگار زندگی» یعنی علم سودمند و عمل نیکو خو گرفت و خود را به مسائل بی‌فایده و بیهوده مشغول نکردء به آسایش و لذْتی رسیده که دیگر سختی و رنجی با آن نیست. این نوع زندگی» با پذیرش ولایت و سرپرستی خدا ممکن است؛ زیرا خداوند در أیةٌ ۶۲ سورةٌ یونس فرموده است: «آگاه باشید که اولیای خدا نه ترسی دارند و نه غمگین می‌شوند.» اما اگر کسی به دنیا مشغول شد و زر و زیور دنیا او را شیفتةٌ خود کرد و آرزوهای دور و دراز او را فریب داد و شیطان او را از خود بیگانه کردء تمام نیروهایش را صرف لذت‌های مادی می‌کند و تمام هدفش, توجه به غرایز حیوانی می‌گردد و چون هم سیر نمی‌شود و هم نگران از دست دادن دارایی خود است» به بدترین شکل عذاب می‌شود؛ اما فکر می‌کند که لذت می‌برد و خوشبخت است. هرچه بر زندگی دنیایی‌اش افزوده می‌شود» از خداوند و رحمت او دور می‌گردد و به تدریج به نقطةٌ نهایی بدبختی نزدیک می‌شود و در حال کفر و دوری از مقام بندگی می‌میرد و تهی‌دست وارد محشر می‌گردد. در حقیقت» چنین زندگی مرفهی» فقر و بیچارگی و نداری است که خداوند در ایات ۱۲۴ تا ۱۲۶ سورةٌ طه آن را چنین توصیف فرموده است: «و هرکس از یاد من روی‌گردان شود. زندگی (سخت و) تنگی خواهد داشت؛ و روز قیامت. او را نابینا محشور می‌کنیم. می‌گوید: پروردگارا. چرا نابینا محشورم کردی؛ در حالی‌که من بینا بودم؟ می‌فرماید: آن گونه که آیات ما برای تو آمد و تو آنها را فراموش کردی» امروز نیز تو فراموش خواهی شد.» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- المیزان» چ۸ ص ۳۲۶۳ ۲ نمونهء چ۸» ص ۶۳ ۳ المیزان» چ۸ ص ۳۱۹ > ۲ نمونه» ج۰۸» ص ۶۳ > ۳-المیزان» ج۹» ص ۳۱۹ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān.