Surah Luqman · Ayah 27·Makkī

27

وَلَوْ أَنَّمَا فِى مِن مِنۢ مَّا إِنَّ ﴿٢٧﴾

Translation

Saheeh International

And if whatever trees upon the earth were pens and the sea [was ink], replenished thereafter by seven [more] seas, the words of Allah would not be exhausted. Indeed, Allah is Exalted in Might and Wise.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

کلمات خدا پایان نمی‌گیرد

این آیه» ترسیمی از علم بی‌پایان خداست که با ذکر مثالی بسیار گویا و رسا صورت گرفته است. علم انسان هر قدر هم گسترده باشد.ء در برابر علم خداوند ذره‌ای بیش نیست و آنچه نزد انسان بسیار استء نزد خدا بسیار کم است. کلمات» جمع کلمه و به معنای الفاظی است که انسان با آن سخن می‌گوید. سپس معنای گسترده‌تری می‌یابد و به هر چیزی گفته می‌شود که می‌تواند بیانگر مطلبی باشد و از آن‌رو که مخلوقات گوناگون این جهان هر کدام بیانگر ذات پاک خدا و علم و قدرت اویندء برای هر موجودی و به خصوص موجودات شریف تر این تعبیر به کار رفته است؛ مانند حضرت مسیح(ع) (در آّیات ۱۷۱ نساء و ۴۵ آل‌عمران). به همین مناسبت نیز «کلمات الثه» به معنای علم و دانش پروردگار به کار رفته است. عبارات این آیه به درستی عجیب و شایان تدبر است. تبدیل تمام درختان به قلم که گاه از یک درخت تنومند می‌توان هزاران بلکه میلیون‌ها قلم به وجود آورد و تبدیل دریاها و اقیانوس‌ها به مرکّب و مخصوصاً افزوده شدن هفت دریای دیگر (با توجه به این که عدد هفت در اینجا به معنای تعداد نیست بلکه به معنای تکثیر است)» وسعت و عظمت علم المی را ترسیم می‌کند. در روایتی می‌خوانیم: «منظور از آیه این است که علم خدا از این هم بیشتر است و آنچه به شما داده شده. در میان خودتان بسیار اما نزد خدا کم و ناچیز است.» تعبیر این آیه به قدری گویا است که امواج فکر انسان را در افق‌های بی کران همراه خود می‌برد و غرق در حیرت و ابهت می‌کند و کوچکی معلوماتش در برابر علم الهی را به او می‌فهماند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- المیزان» ج۰۱۶ ص ۲۳۴ و ۲۴۴ > ۴ تفسیر قمی, ج۲, ص ۱۴۳ ۵ نمونه ج۱۷, ص ۷۶ > ۲- نمونهء ج۷ ص ۶۵ > ۵ نمونه» ج۰۱۷ ص ۷۶ > - المیزان, ۶ ص ۲۳۴ و ۲۴۴ ۲ نمونه چ۷ ص ۶۵ ۳ پیشین, ص ۷۴ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān, Tafsīr al-Qummī.