Surah Yunus · Ayah 99·Makkī

99

وَلَوْ مَن فِى أَفَأَنتَ حَتَّىٰ ﴿٩٩﴾

Translation

Saheeh International

And had your Lord willed, those on earth would have believed - all of them entirely. Then, [O Muhammad], would you compel the people in order that they become believers?

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

ایمان؛ موهبتی از خدا و انتخابی از انسان

ممکن است تصور شود که این آیه با ید بعد منافات دارد؛ زیرا این آیه می‌فرماید که خداوند کسی را به ایمان آوردن مجبور نمی‌کند و ید بعد می‌گوید که تا فرمان و ارادة خدا نباشدء کسی ایمان نمی‌آورد. توجه به یک نکته, این منافات ظاهری را برطرف می‌کند و آن این که ما عقیده داریم که نه «جبر» صحیح است و نه «تفویض» (واگذاری مطلق)؛ یعنی نه چنان است که مردم در اعمال خود مجبور و بی‌اختیار باشندء نه چنان که به تمام معنی به حال خود واگذار شده باشند؛ بلکه در عین آزادی اراده» باز به امداد الهی نیاز دارند. این آزادی اراده را خدا به انسان می‌دهد؛ عقل و خرد و وجدان پاک نیز از نعمت‌های اوست؛ ارشاد پیامبران(ع) و هدایت کتب آسمانی نیز از ناحیة اوست؛ بنابر این» در عین آزادی اراده باز هم سرچشمةٌ موهبت ایمان و آنچه محصول آن استء خداست.