Surah Yusuf · Ayah 67·Makkī

67

لَا مِنۢ مِنْ وَمَآ عَنكُم مِّنَ مِن إِنِ إِلَّا عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ ﴿٦٧﴾

Translation

Saheeh International

And he said, "O my sons, do not enter from one gate but enter from different gates; and I cannot avail you against [the decree of] Allah at all. The decision is only for Allah; upon Him I have relied, and upon Him let those who would rely [indeed] rely."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

استفاده از اسباب و علل در عین توجه به خدا

از این یه معلوم می‌شود که یعقوب از جان یازده پسر خود می‌ترسید. ترس او از این بود که مردم ایشان را که یازده مرد رشید بودند» چشم زخم بزنند یا بر آتها حسد برند و قصد نابود کردن آنها را بکنند؛ یا از ایشان بترسند و برای شکستن جمع آنها توطئه‌ای بچینند و ایشان را به قتل رسانند یا بلای دیگری سر آنها بیاورند. به همین جهت به آنها فرمود که از یک در وارد نشوید؛ بلکه پراکنده و از چند در وارد شوید. البته برای این که کسی تصور نکند این دستور یعقوب به تنهایی و بدون خواست خداء کارساز و مشکل‌گشا استء بلافاصله می‌گوید که من نمی‌توانم حادثه‌ای را که از سوی خدا حتمی استء دفع کنم؛ زیرا حکم و فرمان از آن خداست. چیزی را که گفتم» خود خداوند به من آموخته و این نیز به خواست اوست. به همین جهت» در پایان آیهء توکل او به خدا ذکر شده است. درس مهمی که از این آیه گرفته می‌شود. این است که نباید اسباب و علل را بیهوده و بی‌ارزش تلقی کرد؛ بلکه باید آنها را به کار گرفت. همچنین باید توجه داشت که این اسباب و علل به خودی خود چیزی نیستند و اگر تأثیری دارند, به خواست و فرمان خداست و اگر چیزی شایستة دل بستن و اتکا باشدء همانا خداوند است.