‏ تا ۰.۱۷۱ مقام و عظمت شهید

از امام باقر(ع) روایت شده که این آیات در بارهٌ شهدای بدر و أُحد نازل شده است. در روایتی نقل شده است که خداوند به ارواح شهدای احد خطاب کرد و از آنها پرسید: چه آرزویی دارید؟ آنها گفتند: پروردگاراء ما بالاتر از این چه آرزویی می‌توانیم داشته باشیم که غرق نعمت‌های جاویدان توایم و در سای عرش تو مسکن داریم؟ تنها تقاضای ما این است که بار دیگر به جهان برگردیم و باز در راه تو شهید شویم. خداوند فرمود: فرمان تخلف‌ناپذیر من این است که کسی دوباره به دنیا باز نگردد. عرض کردند: حالا که چنین استء تقاضای ما این است که سلام ما را به پیامبر(ص) برسانی و حال ما را به بازماندگان بگویی و بگویی که تو از ما راضی شدی و ما را از خود راضی کردی. در این هنگام» آیات ‎4٩‏ تا ۱۷۱ سورهةٌ آل‌عمران نازل شد. به هر حال» چنین به نظر می‌رسد که جمعی از افراد سست‌ایمان» بعد از حادئةٌ احد می‌نشستند و بر دوستان و بستگان خود که در احد شهید شده بودند. تأسف می‌خوردند که چرا آنها مردند و نابود شدند. به ویژه هنگامی که به نعمتی می‌رسیدند و جای آنها را خالی می‌دیدندء بیشتر ناراحت می‌شدند و با خود می‌گفتند: ما این‌چنین در ناز و نعمت‌ایم؛ اما برادران و فرزندان ما در قبرها خوابیده‌اند و دستشان از همه جا کوتاه است. این کونه افکار و سخنان، علاوه بر این که نادرست بود و با واقعیت تطبیق نمی کرد، در تضعیف روحیة بازماندکان بی‌اثر نبود. این آیات» خط بطلان بر این گونه افکار کشید و مقام شامخ و بلند شهیدان را یاد کرد. منظور از حیات و زندگی در اینجاء همان حیات و زندگی برزخی است که ارواح در عالم پس از مرگ دارند. اگر چه زندگی پس از مرکً به شهیدان اختصاص ندارد، از آن روکه زندکَی شهیدان یک زندکی فوق العاده عالی و آمیخته با انواع نعمت‌های معنوی استء گویا زندگی سایر برزخیان در مقابل آنها چیزی نیست. امام رضا(ع) از امیرالموّمنین(ع) چنین نقل می‌کند که هنگامی که حضرت مشغول خطبه بود و مردم را به جهاد تشویق می‌کردء جوانی برخاست و عرض کرد: ای امیر موّمنان» فضیلت جنگجویان در راه خدا را برای من تشریح کن. امام(ع) در پاسخ فرمود:«من بر مرکب پیغمبر(ص) و پشت سر آن حضرت سوار بودم و از غزوةٌ «ذات‌السَلاسل» برمی‌گشتیم. همین سوّال را من از پیامبر (ص) پرسیدم. ایشان فرمودند: هنگامی‌که جنگجویان» تصمیم به شرکت در میدان جهاد می‌گیرند. خداوند آزادی از دوزخ را برای آنها مقرر می‌دارد و هنگامی که سلاح برمی‌دارند و آمادة میدان می‌شوند. فرشتگان به وجود آنها افتخار می‌کنند و هنگامی که همسر و فرزند و بستگان آنها با آنان خداحافظی می‌کنند. از گناهان خویش خارج می‌شوند... از این موقعء آنها هیچ کاری نمی‌کنند مگر این‌که پاداش آن مضاعف می‌گردد و در برابر هر روز پاداش عبادت هزار عابد برای آنها نوشته می‌شود... هنگامی که با دشمنان رو به رو می‌شوند. مردم جهان نمی‌توانند میزان ثواب آنها را درک کنند و هنگامی که گام به میدان نبرد بگذارند و نیزه‌ها و تیرها رد و بدل شود و جنگ تن به تن شروع گردد. فرشتگان با پر و بال خود اطراف آنها را می‌گیرند و از خدا تقاضا می‌کنند که آنها را در میدان ثابت قدم بدارد. در این هنگام. منادی صدا می‌زند: بهشت. زیر سایةٌ شمشیرهاست. آنگاه ضربات دشمن بر پیکر شهید. ساده‌تر و گواراتر از نوشیدن آب خنک در روز گرم تابستان است و هنگامی که شهید از مرکب فرو می‌غلتد. هنوز به زمین نرسیده. حوریان بهشتی به استقبال او می‌شتابند و نعمت‌های معنوی و مادی را که خدا برای او فراهم کرده است. برای او شرح می‌دهند و هنگامی که شهید روی زمین قرار می‌گیرد. زمین می‌گوید: آفرین به روح پاکیزه‌ای که از بدن پاکیزه پرواز می‌کند. بشارت باد بر تو که نعمت‌هایی در انتظار تو است که هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و بر قلب هیچ انسانی خطور نکرده است و خداوند می‌فرماید: من سرپرست بازماندگان اویم. هر کس آنها را خشنود کند» مرا خشنود کرده و هر کس آنها را به خشم بیاورد. مرابه خشم آورده است...» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونهء ج۳ء ص ۱۹۴ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.