Surah Aal-i-Imraan · Ayah 30·Madanī

30

مَّا مِنْ وَمَا مِن لَوْ أَنَّ ﴿٣٠﴾

Translation

Saheeh International

The Day every soul will find what it has done of good present [before it] and what it has done of evil, it will wish that between itself and that [evil] was a great distance. And Allah warns you of Himself, and Allah is Kind to [His] servants."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

تجسم اعمال

قرآًن مجید در این آّیه و آیات زیاد دیگری از این حقیقت پرده بر می‌دارد که در قیامتء اعمال نیک و بد انسان» هر کدام در شکلی تجسّم می‌یابند و در عرصةٌ محشر حاضر می‌شوند. وازةٌ «نَجدٌ» از ماد وجدان به معنای یافتن است؛ یعنی هر کس اعمال خود را در قیامت می‌یاید و آرزو می‌کند که میان او و اعمال زشتش فاصلة بسیار دوری بود. یات فراوان دیگری نیز این مطلب را تأیید می‌کند. آَیِة ۴۹ سورةة کهف بیان می‌کند که گنهکاران در روز رستاخیزء تمام اعمال گذشتةٌ خود را در برابر خود حاضر می‌بینند. همچنین آیات ۷ و ۸ سورةٌ زلزال می‌فرماید: «هر کس به سنگینی ذره‌ای خوبی کند. آن را می‌بیند و هر کس به سنگینی ذرّه‌ای بدی کند. آن را می‌بیند.» بنا بر این» در روز رستاخیزء انسان خود عمل خوب یا بدش را می‌یابد و می‌بیند. روایات بسیاری نیز بر این مطلب گواهی می‌دهند. پیامبر(ص) به یکی از کسانی که از ایشان تقاضای موعظه کرده بودء فرمود: «ای قیس, ناگزیر هم‌نشینی داری که همراه تو دفن می‌شود؛ در حالی که او زنده است و تو مرده‌ای. اگر او نیک و گرامی باشد. تو را گرامی می‌دارد و اگر پست و زبون باشد. تو را تسلیم (حوادث ناگوار) می‌کند. سپس او با کسی جز تو محشور نمی‌شود و تو هم با کسی جز او به صحنةٌ رستاخیز نمی‌آیی. از تو در بارةٌ آن سوّال می‌شود. بنا بر این سعی کن آن را به صورت شایسته‌ای انجام دهی؛ زیرا اگر آن شایسته باشد. با او انس می‌گیری؛ وکرنه از هیج کس جز او وحشت نداری و آن عمل توست.»! در حدیثی از امام صادق(ع) می خوانیم: «هنگامی که مرده در قبر گذارده می‌شود. شخصی در برابر او نمایان می‌گردد و به او می‌گوید: ای انسان, ما من که عمل تو هستم و با تو مانده‌ام؛ ولی در نظر تو کم‌ارزش‌تر از آن دو بودم.»