Surah Al-Ahzaab · Ayah 33·Madanī

33

فِى وَلَا إِنَّمَا عَنكُمُ ﴿٣٣﴾

Translation

Saheeh International

And abide in your houses and do not display yourselves as [was] the display of the former times of ignorance. And establish prayer and give zakah and obey Allah and His Messenger. Allah intends only to remove from you the impurity [of sin], O people of the [Prophet's] household, and to purify you with [extensive] purification.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

آیة تطهیر

خداوند در آغاز این آیه, به همسران پیامبر(ص) خطاب می‌کند و به آنها دستور می‌دهد که در خانه‌های خود بمانند و همانند رسوم جاهلی پیش از اسلام در میان مردم ظاهر نشوند و موازین عفت را رعایت کنندء نماز را برپا دارندء زکات را بپردازند و خدا و رسولش را اطاعت کنند. تمام شش ضمیری که در این بخش از أیه آمد» همه به صورت جمع موْنث است. سپس لحن آیه طور دیگری می‌شود و می‌فرماید: «خداوند تنها می‌خواهد پلیدی و گناه را از شما دور و شما را کاملاً پاک کند.» در این بخش از یه دو ضمیر جمع به کار رفته که هر دو مذکر است. درست است که صدر و ذیل یک آیه معمولاً یک مطلب را دنبال می‌کند؛ ولی این سخن در جایی معتبر است که قرینه‌ای خلاف آن وجود نداشته باشد. بنابر این، کسانی که این قسمت از آیه رانیز مربوط به همسران پیامبر دانستهاند، سخنی خلاف ظاهر آیه و قرینةٌ موجود در آن یعنی تفاوت ضمیرها گفته‌اند. از این گذشته» در مورد این آیه روایات متعددی وجود دارد که علمای بزرگ اسلام - سنی و شیعه - آن را از شخص پیامبر اکرم(ص) نقل کرده‌اند و این روایات در معروف‌ترین منابع فریقین که مورد قبول آنهاست» به وفور و کثرت آمده است. این روایات همگی حاکی از آن است که مخاطبان این آیهء پیامبر اسلام» علی, فاطمه, حسن و حسین(ع) هستند و نه همسران پیامبر. کلمة «یرید» اشاره به ارادةٌ تکوینی پروردگار است؛ یعنی خداوند با یک فرمان تکوینی اراده کرده است که شما را از هر گونه آلودگی پاک کند. آری» تکوینی ونه تشریعی؛ زیرا ارادةٌ تشریعی به معنای مکلف کردن آنها به حفظ پاکی خویش است و می‌دانیم این تکلیف منحصر به خاندان پیامبر(ص) نیست و همه مسلمانان موظف‌اند که خود را پاک نگه دارند. ممکن است تصور شود که ارادةٌ تکوینی موجب نوعی جبر می‌شود و در این صورت» معصوم بودن» فضیلت و افتخاری نیست. در یاسخ باید کَفت که معصومان دارای دو نوع شایستکی هستند: شایستکی ذاتی و موهبتی و شایستگی اکتسابی از طریق اعمال و لیاقت درونی. از مجموعةٌ این دو شایستگی که دست کم یکی از آنها اختیاری استء آن مقام والا حاصل می‌شود. به تعبیر دیگرء ارادةٌ الهیء زمینه‌های توفیق را برای وصول به این مقام والا فراهم می‌کند و بهره‌گیری از این توفیق, به ارادة خود آنان بستگی دارد. ترک کردن گناه برای آنها محال عادی است و نه محال عقلی. برای مثالء محال عادی است که یک شخص عالم و باایمان» شراب را با خود به مسجد ببرد و در صف جماعت بنوشد؛ ولی محال عقلی نیست و با اختیاری بودن این کار منافاتی ندارد. انجام گناه برای پیامبران و امامان نیز همین گونه است. درست است که معصوم بودن از امدادهای الهمی است؛ اما امداد المی نیز بی‌حساب نیست؛ همان‌گونه که قرآن در بارة ابراهیم خلیل(ع) می‌گوید که تا از عهدة امتحانات مهم المی بر نیامدء به مقام والای امامت و پیشوایی خلق نرسید ( بقره - ۱۳۴). «رجس)» در لت به معنای چیز ناپاک است؛ خواه از نظر طبع آدمی» آلوده و منفور باشد یا به حکم عقل و شرع یا همه اینها. اگر در بعضی از کلمات بزرگان» رجس به معنای گناه» شرک» اعتقاد باطل یا بخل و حسد آمده» مصداق‌هایی از این مفهوم وسیع و گسترده بیان شده است. جملةٌ «بطهرکم تطهیراً» با توجه به این که معنی تطهیرء پاک کردن استء تأکید مجددی بر نفی رجس و نفی همه پلیدی‌هاست که در جملةٌ پیش آمده است. نتیجه این که خداوند با انواع تأکیدها اراده فرموده که خمسةٌ طیبه(ع) را از هرگونه پلیدی و آلودگی پاک و مبرا کند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- پیام قرآن» چ۹ ص ۱۳۷ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Payām-i Qurʾān.