Surah Al-Baqara · Ayah 23·Madanī

23

وَإِن فِى مِّمَّا عَلَىٰ مِّن مِّن إِن ﴿٢٣﴾

Translation

Saheeh International

And if you are in doubt about what We have sent down upon Our Servant [Muhammad], then produce a surah the like thereof and call upon your witnesses other than Allah, if you should be truthful.

Compare all 34 translations →

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

عجز همگان از آوردن مانند قرآن

خداوند در این آیه و آیات دیگر از قرآن (یونس - ۰۳۸ هود -۱۳ و ۴ اسراء - ۰۸۸ طور - ۳۳ و ۳۴) تمام موجودات با شعور -اعم از انسان» جن و... -را از آوردن کتابی مانند قرآن» بلکه آوردن ده سوره و حتی یک سوره مانند آَنْ» عاجز و ناتوان می‌داند و از این رو همه را با قاطعیت تمام به آوردن کلامی مانند قرآن دعوت می‌کند. پی‌شک دشمنان قسم‌خوردةٌ اسلام و قرآن که برخی علنی کفر می‌ورزیدند و برخی منافقانه ضربه می‌زدند و بعضی در راه دشمنی با اسلام جان خود را نیز از دست دادند.ء اگر می توانستند سورهای مانند سورههای قرآن بیاورند، می اوردند و این آیه و آیات مشابه أن را باطل می کردند. این واقعیت که پس از گذشت بیش از هزار و چهارصد سال از دعوت پیامبر اکرم(ص) و نزول قرآن» هیچ سخنی نتوانسته است مانند قرآن در میان انسان‌ها رواج یابد و روز به روز شکفته‌تر گرددء به گونه‌ای که روح آدمی را پر از اعجاب و تحسین سازد و عقل‌ها را در برابر خود به تعظیم وادار کند» بزرگ‌ترین سند وحیانی بودن قرآن و حقانیت رسالت حضرت محمد(ص) است.

آتشی شعله‌ور از درون

این أَیةُ شریف می‌فرماید که دو چیز آتش جهنم را شعله‌ور می‌کند: انسان‌ها و سنگ‌ها. مراد از سنگ‌ها در این آیه» بت‌های سنگی است که به جای خدا پرستیده می‌شدند؛ چنان که قرآن خطاب به مشرکان در آَیةٌ ۹۸ سورمٌ انبیاء می‌فرماید: «شما و آنچه از غیر خدا می‌پرستید. هیزم جهنم خواهید بود.» نکتةٌ بسیار مهم آیه این است که می‌فرماید: برخی از انسان‌ها هیزم جهنم هستند. این نشان می‌دهد که افکار و اعمال ناپسندی که از انسان سر می‌زند و خود او و دیگران را آلوده می‌کندء در قیامت به صورت آنشی از وجودش شعله‌ور خواهد شد و خودش و دیگر کسانی را که گمراه کرده است» خواهد سوزاند؛ چنان که در بارة جهنّم در یات ۶ و ۷ سورة همزه آمده است: «آتش برافروختةٌ خداوند که از دل‌ها زبانه می‌کشد» «وَقود» «وقو د* چیزی است که استعداد شدید اشتعال دارد. در روز قیامتء انسان‌هایی هستند که چنین استعدادی را در دنیا کسب کرده و چونان سنگ کبریت و گوگرد شده‌اند که آتش را در درون خود نهفته و آماده دارند و از درونشان برای دیگران نیز وسیلةٌ سوختن حمل می‌کنند و این همان جهنمی است که در دنیا برای خود افروخته‌اند. از این رو در آخر آیه می‌فرماید: «برای کافران آماده شده است.» یعنی جهنم پیشتر آماده شده و آنان خود را همچجون سنگ گوگرد و کبریت» آمادةٌ سوختن کرده‌اند. از امیرالموّمنین علی(ع) در ذیل این آیه نقل شده است: ای شیعیان ماء تقوای الهی داشته باشید و بپرهیزید از این‌که هیزم آن آتش باشید و اگرچه شما نسبت به خدا کافر نیستید. با پرهیز از ظلم به برادران موْمنتان؛ خود را از شر آن آتش در امان نگه دارید.» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه, ج۱ ص ۱۱۷ ۲ اقتباس از نمونهء چ ۰۱ صص ۱۳۸ - ۱۳۵ > ۳ اطیب‌البیان» ج۱ء ص ۴۶۳ و المیزان» ج۰۱ ص ‎٩۲‏ ۴ تفسیر موضوعی, چ۵» ص ۳۷۹ > ۵ تسنیم» ج۲ء ص ۴۶۳ > ۴ تفسیر موضوعی» ج۵» ص ۳۷۹ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān, Aṭyab al-Bayān, Tafsīr-i Mawḍūʿī.

Verse DNA · this āyah at a glance

Vocabulary and recitation are counted from the morphology and the Uthmani marks; commentary reports whether an authored tafsīr entry reaches this āyah. A structural read, not a judgement — a denser strip is not a weightier verse.

Vocabulary · 12 roots in 13 of 20 words

Recitation · 33 points across 8 rule families

  • Ikhfāʾ8
  • Iẓhār shafawī3
  • Madd ṭabīʿī11
  • Heavy rāʾ2
  • Ghunnah5
  • Qalqalah2
  • Lām shamsiyyah1
  • Light Allāh1

Commentary

  • قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

Shape

20 words · 77 letters · 1 proper noun · āyah 23 of 286

once in the Qurʾān2–10×11–50×51–300×300+×

Similar verses by meaning

Ranked by semantic similarity over translation embeddings — a model’s proxy for meaning, not a claim about it, and not tafsīr. Verses may be kin in theme while differing entirely in wording.

  • Quran 3:61 · Aal-i-Imraanvery close

    فَمَنْ حَآجَّكَ فِيهِ مِنۢ بَعْدِ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا۟ نَدْعُ أَبْنَآءَنَا وَأَبْنَآءَكُمْ وَنِسَآءَنَا وَنِسَآءَكُمْ وَأَنفُسَنَا وَأَنفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَتَ ٱللَّهِ عَلَى ٱلْكَٰذِبِينَ

    Then whoever argues with you about it after [this] knowledge has come to you - say, "Come, let us call our sons and your sons, our women and your women, ourselves and yourselves…

  • Quran 4:105 · An-Nisaavery close

    إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًا

    Indeed, We have revealed to you, [O Muhammad], the Book in truth so you may judge between the people by that which Allah has shown you. And do not be for the deceitful an advocate.

  • Quran 7:194 · Al-A'raafvery close

    إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُكُمْ فَٱدْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُوا۟ لَكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ

    Indeed, those you [polytheists] call upon besides Allah are servants like you. So call upon them and let them respond to you, if you should be truthful.

  • Quran 11:122 · Hudvery close

    وَٱنتَظِرُوٓا۟ إِنَّا مُنتَظِرُونَ

    And wait, indeed, we are waiting."

  • Quran 2:143 · Al-Baqaravery close

    وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَٰكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا وَمَا جَعَلْنَا ٱلْقِبْلَةَ ٱلَّتِى كُنتَ عَلَيْهَآ إِلَّا لِنَعْلَمَ مَن يَتَّبِعُ ٱلرَّسُولَ مِمَّن يَنقَلِبُ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ وَإِن كَانَتْ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَٰنَكُمْ إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَّحِيمٌ

    And thus we have made you a just community that you will be witnesses over the people and the Messenger will be a witness over you. And We did not make the qiblah which you used…

  • Quran 10:94 · Yunusvery close

    فَإِن كُنتَ فِى شَكٍّ مِّمَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ فَسْـَٔلِ ٱلَّذِينَ يَقْرَءُونَ ٱلْكِتَٰبَ مِن قَبْلِكَ لَقَدْ جَآءَكَ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُمْتَرِينَ

    So if you are in doubt, [O Muhammad], about that which We have revealed to you, then ask those who have been reading the Scripture before you. The truth has certainly come to you…

Verses built from the same roots

Ranked by shared vocabulary (idf-cosine over each verse’s root-set). Shared words are a fact about form — they do not by themselves mean two verses are about the same thing.

  • Yunus 10:385 shared roots

    أَمْ يَقُولُونَ ٱفْتَرَىٰهُ قُلْ فَأْتُوا۟ بِسُورَةٍ مِّثْلِهِۦ وَٱدْعُوا۟ مَنِ ٱسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ

    س-و-رد-و-نص-د-قم-ث-لد-ع-و

  • Hud 11:135 shared roots

    أَمْ يَقُولُونَ ٱفْتَرَىٰهُ قُلْ فَأْتُوا۟ بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهِۦ مُفْتَرَيَٰتٍ وَٱدْعُوا۟ مَنِ ٱسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ

    س-و-رد-و-نص-د-قم-ث-لد-ع-و

  • Al-A'raaf 7:1945 shared roots

    إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُكُمْ فَٱدْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُوا۟ لَكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ

    د-و-نص-د-قم-ث-لد-ع-وع-ب-د

  • As-Sajda 32:22 shared roots

    تَنزِيلُ ٱلْكِتَٰبِ لَا رَيْبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ

    ر-ي-بن-ز-ل

  • Ash-Shu'araa 26:1544 shared roots

    مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا فَأْتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

    ص-د-قم-ث-لأ-ت-يك-و-ن

  • At-Tur 52:344 shared roots

    فَلْيَأْتُوا۟ بِحَدِيثٍ مِّثْلِهِۦٓ إِن كَانُوا۟ صَٰدِقِينَ

    ص-د-قم-ث-لأ-ت-يك-و-ن

Questions

Which verses are similar to Quran 2:23?

Verses close in meaning to Quran 2:23 include Quran 3:61 (Surah Aal-i-Imraan), Quran 4:105 (Surah An-Nisaa), Quran 7:194 (Surah Al-A'raaf), and Quran 11:122 (Surah Hud). For example, 3:61 reads: “Then whoever argues with you about it after [this] knowledge has come to you - say, "Come, let us call our sons and your sons, our women and your women, ourselves and yourselves…” These are ranked by comparing translations of every verse in the Qurʾān, so they are a measure of similar wording and theme — not a tafsīr ruling.

What does Quran 2:23 say?

In Saheeh International, Quran 2:23 (Surah Al-Baqara, The Cow) reads: “And if you are in doubt about what We have sent down upon Our Servant [Muhammad], then produce a surah the like thereof and call upon your witnesses other than Allah, if you should be truthful.”

Which surah is verse 2:23 in?

Quran 2:23 is āyah 23 of Surah Al-Baqara (The Cow), chapter 2 of the Qurʾān — a Medinan (Madanī) surah of 286 verses.

Is there a tafsīr (commentary) for Quran 2:23?

Yes — Tartīl shows verse-by-verse commentary on Quran 2:23 from قرآن حکیم (شرح آیات منتخب).

In how many languages can I read Quran 2:23?

Tartīl presents Quran 2:23 in the original Arabic alongside 34 translations, with audio recitation.