Surah Al-Ghaafir · Ayah 83·Makkī

83

فَلَمَّا بِمَا مِّنَ بِهِم مَّا بِهِۦ ﴿٨٣﴾

Translation

Saheeh International

And when their messengers came to them with clear proofs, they [merely] rejoiced in what they had of knowledge, but they were enveloped by what they used to ridicule.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

مغروران به دانش

یات متعدد این سوره» سرچشمةٌ اصلی انحراف و بدبختی بسیاری از مردم را کبر و غرور معرفی کرده است؛ تکبری که گاه از داشتن امکانات مالی یا کثرت نفرات و نیروی نظامی سرچشمه می‌گیرد و گاه از داشتن معلومات مختصری که آن را فراوان می‌پندارند. نمونة زندةٌ این مطلب را در عصر و زمان خود و بعد از پیروزی‌های علمی و صنعتی در جوامع پیشرفتةٌ مادی می‌بینیم. می‌دانیم که یکی از عوامل موّثر در نفی مذهب و روی آوردن به مکتب‌های الحادی» همین غرور علمی است که در قرون اخیر برای جمعی از دانشمندان علوم طبیعی پیدا شده است. آنها با کشف اسراری از طبیعت و دست یافتن به روزنه‌هایی از علم چنان مست و مغرور شدند که تصور کردند چیزی در این عالم جز آنچه آنها می‌دانند» وجود ندارد و چون خدا را در آزمایشگاه‌های خود حاضر ندیدند» راه انکار در پیش گرفتند. این غرور علمی به قدری گسترش پیدا کرد که مذهب و وحی به پیامبران را زاییدةٌ جهل یا ترس بشر پنداشتند و گفتند که با فرا رسیدن دوران شکوفایی علم دیگر نیازی به مذهب نیست؛ اما خوشبختانه این مستی و غرور دیری نپایید و عوامل دیگری پدید آمد و بر این پندارهای بی‌اساس خط بطلان کشید. جنگ‌های پی در پی جهانی و بروز انواع مفاسد اخلاقی و اجتماعی و نابسامانی‌ها و کشتارها و بیماری‌های روانی و انواع تجاوزهای مالی و ناموسی نشان داد که علوم بشری هرگز نتوانسته و نمی‌تواند به تنهایی جلوی نابسامانی‌ها را بگیرد. از سوی دیگرء معماهای فراوانی که در علوم پیدا شد و انسان خود را از حل آن عاجز دید و دنیاهای وسیعی که در برابر دیدگان او خودنمایی کرد و آدمی خود را از شناخت آن ناتوان مشاهده کرده سبب شد که بار دیگر بشر دست به دامان تعلیمات انبیا بزند و گروه عظیمی دوباره به سایةٌ وحی باز گردند و درمان این بیماری‌های جانگاه را در دستورهای پیامبران جست‌وجو کنند. در این میان» اسلام با تعلیمات ویژه و مترقی و جامع خود»ء ظهور تازه‌ای یافته و حرکت‌ها به سوی شناخت اسلام اصیل شروع شده است. امید است پیش از آن که خشم الهی بار دیگر دامان گروهی از مردم جهان را بگیرد. این بیداری همگانی شود و آثار غرور» محو و نابود گردد. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱-نمونه ج ۲۰ ص ۱۸۳ ۲- پیشین» ص ۱۸۲ ۳ پیشین »ص ۱۹۷ > ۲- پیشین» ص ۱۸۲ > ۳- پیشین » ص ۱۹۷ > FV٩ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.