Surah An-Nisaa · Ayah 38·Madanī

38

وَٱلَّذِينَ وَلَا وَلَا وَمَن لَهُۥ ﴿٣٨﴾

Translation

Saheeh International

And [also] those who spend of their wealth to be seen by the people and believe not in Allah nor in the Last Day. And he to whom Satan is a companion - then evil is he as a companion.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

ریا؛ آفت عمل

تظاهر و ریاء یک بلای بزرگ اجتماعی است. از نظر اسلام» ارزش هر عمل بستگی به انگیزة آن دارد و به تعبیر دیگرء اساس هر عمل را نیت تشکیل می‌دهد؛ آن هم نیت خالص. اسلام» پیش از هر چیزء پروندةٌ نیت را بررسی می‌کند. در حدیث معروفی از پیامبر اسلام(ص) آمده است: «هر عملی بستگی به نیت آن دارد و بهرةٌ هر کس» مطابق نیتی است که در عمل دارد. آن کس که برای خدا جهاد کندء اجرش بر خداوند بزرگ است و کسی که برای کالای دنیا پیکار کند. یا حتی نیت به دست آوردن «عقال» (طناب کوچکی که پای شتر را با آن می‌بندند) کرده باشد. بهره‌اش فقط همان است.» این اهمیت بدین خاطر است که نیت به عمل شکل می‌دهد. آن کس که برای خدا کاری را انجام می‌دهد. شالودة آن را محکم می‌کند و تمام تلاش او این است که مردم از آن بهرةٌ بیشتر گیرند؛ ولی کسی که برای تظاهر و ریاکاری عملی را انجام می‌دهد. تنها به ظاهر و زرق و برق آن می‌پردازد؛ بی آن که به عمق و باطن و شالوده و بهره‌گیری نیازمندان اهمیت دهد. جامعه‌ای که به ریاکاری عادت کند.ء نه فقط از خدا و اخلاق حسنه و ملکات فاضله دور می‌شودء بلکه تمام برنامه های اجتماعی او از محتوا تهی می کردد و در مُشتی ظواهر بدون معنا خلاصه می شود وجه دردناک است سرنوشت چنین انسان و چنین جامعه‌ای! در حدیثی از پیامبر(ص) آمده است: «زمانی بر مردم فرا می‌رسد که باطن‌های آنها زشت و آلوده می‌شود و ظاهرشان زیبا. این به خاطر طمع در دنیاست و به پاداش الهی توجهی ندارند. دین آنها ریا می‌شود و ترس از خدا در دل آنها وجود ندارد. خداوند همةٌ آنها را به عذاب سختی گرفتار می‌کند. پس هر اندازه خدا را مانند شخص غریق بخوانند. دعایشان مستجاب نمی‌شود.»!