Surah An-Noor · Ayah 21·Madanī

21

ٱلَّذِينَ لَا وَمَن فَإِنَّهُۥ وَلَوْلَا عَلَيْكُمْ مَا مِنكُم مِّنْ وَلَٰكِنَّ مَن ﴿٢١﴾

Translation

Saheeh International

O you who have believed, do not follow the footsteps of Satan. And whoever follows the footsteps of Satan - indeed, he enjoins immorality and wrongdoing. And if not for the favor of Allah upon you and His mercy, not one of you would have been pure, ever, but Allah purifies whom He wills, and Allah is Hearing and Knowing.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

اگر فضل و رحمت الهی نبودء هرگز احدی پاک نمی‌شد

بدون شک فضل و رحمت المی است که موجب نجات انسان‌ها از آلودگی‌ها و انحرافات و گناهان می‌شود؛ چرا که خداء هم موهبت عقل را داده و هم موهبت وجود پیامبر و احکامی را که از طریق وحی نازل گشته است. از این مواهب گذشته» توفیقات خاص او و امدادهای غیبی‌اش که شامل حال انسان‌های آماده و مستعد می‌گردد. مهم‌ترین عامل پاکی و تزکیه است. جملة «من یشاء» (هر که بخواهد) به معنای مشیت و خواست بی‌دلیل نیست؛ بلکه تا مجاهده و تلاشی از ناحیة بندگان نباشد» هدایت و موهبتی از ناحیةٌ خدا صورت نمی گیرد. آن کس که طالب این راه است و در آن گام می‌نهد و جهاد می‌کندء خدا دستش را می‌گیرد و از وسوسةٌ شیاطین حفظ می‌کند و به سرمنزل مقصود می‌رساند. به تعبیر دیگر» فضل و رحمت الهیء گاه جنبةٌ تشریعی دارد و آن از طریق بعثت پیامبران و نزول کتب آسمانی و تشریع احکام و بشارت‌ها و انذارها استء» و گاه جنبةٌ تکوینی دارد و آن از طریق امدادهای معنوی و الهی است. این مورد بیشتر به قسمت دوم نظر دارد. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) می‌خوانیم: «.. هیچ کس با عملش (به تنهایی) نجات نخواهد یافت.» راوی حدیث پرسید: حتی شما ای رسول خدا؟! فرمود: «حتی من؛ مگر این‌که خداوند مرا مشمول رحمتش کند.»