Surah An-Noor · Ayah 22·Madanī

22

وَلَا أُو۟لُوا۟ مِنكُمْ أَن أُو۟لِى فِى أَلَا أَن لَكُمْ ﴿٢٢﴾

Translation

Saheeh International

And let not those of virtue among you and wealth swear not to give [aid] to their relatives and the needy and the emigrants for the cause of Allah, and let them pardon and overlook. Would you not like that Allah should forgive you? And Allah is Forgiving and Merciful.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

اعتدال اسلام در مجازات

جمعی از مفسران برای این آیه شأن نزولی نقل کرده‌اند که پیوند آن رابا یات گذشته روشن می‌کند. این آّیه در بارة گروهی از صحابه نازل شده که بعد از داستان افک سوگند یاد کردند که به هیچ‌یک از کسانی که در این ماجرا درگیر بودند و به این تهمت بزرگ دامن زدند» کمک مالی ندهند و در هیچ موردی از آنها دلجویی نکنند. این آیه نازل شد و آنها را از این شدت عمل و خشونت باز داشت و دستور عفو و گذشت داد. قرآًن» هم با آن همه آّیات کوبنده» اصحاب افک را به شدت محکوم می‌کند و هم برای این که افراد افراطی از حد تجاوز نکنند. با سه جمله که هر یک از دیگری گیراتر و جذاب‌تر استء احساساتشان را مهار می‌کند: نخست به عفو و گذشت امر می‌کند؛ سپس می‌گوید «آیا دوست نمی‌دارید خداوند شما را بیبخشد»؛ پس شما هم ببخشید و سرانجام دو صفت از صفات خدا را که «غفور» و «رحیم» استء برای تأکید ذکر می‌کند؛ اشاره به این که شما نباید از فرمان پروردگارتان داغ‌تر باشید. خداوند که صاحب اصلی این حکم است غفور و رحیم است. او دستور می‌دهد کمک‌ها را قطع نکنید؛ دیگر شما چه می‌گویید؟! بدون شک» درگیری همة مسلمانان در ماجرای افک» با توطئةٌ قبلی نبود. بعضی از منافقان مسلمان‌نماء پایه‌گذار بودند و گروهی مسلمان فریب‌خورده» دنباله‌رو. البته همةٌ آنها مقصر بودند؛ اما میان این دو گروه بسیار فرق بود و دیگران نمی‌بایست با همه یکسان رفتار می‌کردند. این آیه» درس بزرگی برای همةٌ مسلمانان است که به هنگام آلودگی بعضی از افراد به گناه و لغزش نباید از حد اعتدال در کیفر تجاوز کردء نباید آنها را از جامعهٌ اسلامی طرد کرد و نباید درهای کمک را به روی آنها بست تا یکباره در دامن دشمن سقوط کنند و در صف آنها قرار گیرند. این آیات در حقیفت ترسیمی از تعادل جاذبه و دافعةٌ اسلامی است؛ آیات افک و مجازات شدید تهمت‌زنندگان به نوامیس مردم» نیروی عظیم دافعه را تشکیل می دهد و ایه مورد بحث که از عفو و کذشت و غفور و رحیم بودن خدا سخن می‌گویدء بیانگر جاذبه است.