Surah Ibrahim · Ayah 36·Makkī

36

إِنَّهُنَّ مِّنَ فَمَن فَإِنَّهُۥ مِنِّى وَمَنْ فَإِنَّكَ ﴿٣٦﴾

Translation

Saheeh International

My Lord, indeed they have led astray many among the people. So whoever follows me - then he is of me; and whoever disobeys me - indeed, You are [yet] Forgiving and Merciful.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

فرزندان حقیقی ابراهیم(ع)

در یه پیش خواندیم که حضرت ابراهیم(ع) از خدا تقاضا کرد که او و فرزندانش را از بت‌پرستی دور نگاه دارد. بدین ترتیب» آن حضرت» انسان‌ها را به دو گروه موحد و مشرک تقسیم کرد و از خدا خواست که او و فرزندانش را از گروه موحدان قرار دهد. این آیه می‌فرماید که ابراهیم خلیل(ع) به خداوند عرض کرد که هر کس حقیقتاً از راه و روش من - که توحید و خداپرستی است - پیروی کندء از من است و هر کس که در قلب و عمل از راه و روش من سرپیچی کند و خود را به شرک بیالاید. از من نیست. شاید بتوان گفت که حضرت ابراهیم(ع) به زیبایی این نکته را بیان داشته که خدایاء اگر چه من از تو خواستم که فرزندانم را از شرک دور نگاه داری» فرزندان حقیقی من کسانی هستند که از آیین من - که پرستش تو است - پیروی کنند؛ حتی اگر ظاهراً از نسل هن نباشندء و آنها که از آیین توحید روی بر می‌گرداننده با من نسبتی ندارند؛ حتی اگر به ظاهر از نسل من باشند. این نکتهٌ بسیار مهمی است که آنچه که نزد خدا و اولیای او ارزشمند است. نسبت‌های ظاهری نیست؛ بلکه ملاک ارزشمندی در نزد خداوندء نسبت‌های معنوی و شباهت‌های روحی با پیامبران و امامان است. در روایتی از امام صادق(ع) می‌خوانیم: «هر کس ما را دوست داشته باشد. از ما اهل بیت است.» راوی حدیث می‌گوید که من به امام عرض کردم: فدایت شومء آیا از شماست؟! فرمود: «به خدا سوگند که از ماست. آیا سخن خداوند را نشنیده‌ای که از قول ابراهیم(ع) می‌فرماید که «هر کس از من پیروی کند. از من است»؟» در روایت دیگری از همان حضرت می‌خوانیم: «هر کس از شما که تقوای الهی پیشه کند و خود را اصلاح کند. از ما اهل بیت است.» راوی حدیث از امام پرسید: از شما اهل بیت است؟! امام است»» شخصی به نام عمر بن یزید پرسید: [آیا به راستی] از آل محمد(ص) است؟! امام فرمود: «یله» به خدا سوگند. از آل محمد(ص) است. به خدا سوگند. از آنهاست. مگر نشنیده‌ای که خداوند می‌فرماید: «سزاوارترین مردم به ابراهیم. کسانی هستند که از او پیروی کردند»؟ نیز سخن ابراهیم را که فرمود: «هر کس از من پیروی کند، از من است»؟»