Surah Yusuf · Ayah 18·Makkī

18

عَلَىٰ بَلْ لَكُمْ عَلَىٰ مَا ﴿١٨﴾

Translation

Saheeh International

And they brought upon his shirt false blood. [Jacob] said, "Rather, your souls have enticed you to something, so patience is most fitting. And Allah is the one sought for help against that which you describe."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

خون دروغین

برادران یوسف برای جلب اعتماد پدرء پیراهن یوسف ر با خون بره‌ای آلوده و نزد پدر بردند. قرآن» این خون را خون دروغین می‌نامد؛ زیرا خون یوسف نبود؛ بلکه خون بره‌ای بود که پس از کشتن» پیراهن یوسف را با خون آن آلوده کردند. نشانة دروغین بودن خون این بود که آنها پیراهن سالم را نزد پدر بردند؛ در حالی که اگر یوسف طعمةٌ گرگ شده بود, می‌بایست از پیراهن جز تکه‌پاره‌هایی باقی نمی‌ماند. اینجاست که می‌توان گفت دروغ شاخه‌ای از باطل استء پایدار نمی‌ماند و سرانجام گویندة آن رسوا می‌شود. حقیقت ثابت برای خود شواهد و لوازمی در جهان هستی دارد. دروغگو با دروغ» چهرةٌ حقیقت را می‌پوشاند؛ اما نمی‌تواند آثار فراوان آن را نیز بپوشاند؛ زیرا غالباً از آنها غفلت می‌کند. آنان بر حیات یوسف پرده افکندند و او را طعمةٌ گرگ معرفی کردند؛ ولی نتوانستند بر لازمهٌ حیات او که سالم بودن پیراهن بودء پرده بکشند. از این رو در آَیةُ ۳ سور زمر می‌خوانیم: «خداوند آن کس را که دروغگو و کفران کننده است. هرگز هدایت نمی‌کند.»

آنجا که زشت‌ترین جنایات» زیبا جلوه می‌کند

جملةٌ «هوس‌های نفسانی شما این کار را برایتان آراسته» اشاره به این نکته دارد که اگر هوس‌های سرکش بر روح و فکر انسان چیره شودء زشت‌ترین جنایات همچون کشتن یا تبعید برادر» در نظر انسان چنان زیبا جلوه می‌کند که آن را امری مقدس و ضروری تصور می‌کند. این دریچه‌ای به یک اصل کلی روان‌شناسی است که تمایل افراطی به یک چیزء مخصوصاً هنگامی که با رذایل اخلاقی توام سودء پرده‌ای بر حس تشحیص انسان می‌افکند و حقایق را در نظرش دگرگون می‌کند.