Surah Al-An'aam · Ayah 12·Makkī

12

لِّمَن مَّا فِى عَلَىٰ إِلَىٰ لَا فِيهِ ٱلَّذِينَ فَهُمْ لَا ﴿١٢﴾

Translation

Saheeh International

Say, "To whom belongs whatever is in the heavens and earth?" Say, "To Allah." He has decreed upon Himself mercy. He will surely assemble you for the Day of Resurrection, about which there is no doubt. Those who will lose themselves [that Day] do not believe.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

معاد؛ لازمةٌ رحمت الهی

خداوند با این جمله که می‌فرماید «رحمت و بخشش را بر خود حتم کرده» موضوع معاد و جهان پس از مرگ را مطرح کرده است. آری» خداوندی که رحمت و بخشش را بر خود حتم کردهء آیا اجازه می‌دهد رشتةٌ حیات انسان‌ها با مرگ به کلی پاره شود و تکامل و حیات ادامه نیابد؟ آیا این با رحمت بی‌نهایت او می‌سازد؟ آیا او در مورد بندگانی که مالک و مدیّر آنهاست» ممکن است چنان بی‌مهری کند که بعد از مدتی راه فنا بپویند و به هیچ و پوچ تبدیل شوند؟ بی‌شک نه؛ بلکه رحمت وسیع او ایجاب می‌کند که موجودات به ویژه انسان را در مسیر تکامل پیش ببرد و همان‌طور که در پرتو رحمت خویش,» بذر کوچک و بی‌ارزشی را به درخت تناور و پرمحصول تبدیل می‌کند یا شاخة گل زیبایی می‌سازد و همان‌طور که در پرتو فیض خود نطفةٌ بی‌ارزشی را به انسان کامل تبدیل می‌کند» همین رحمت ایجاب می‌کند که انسان را که استعداد بقا و زندگانی جاودانی دارده پس از مرگ در لباس حیاتی نو در عالمی وسیع‌تر در آورد و در این سیر ابدی تکامل» دست رحمتش پشت سر او باشد. در اینجا ممکن است گفته شود که زندگی ابدی جاودانه» تما برای مومنان مصداق رحمت است؛ ولی برای غیر آنها جز زحمت و بدبختی» چیز دیگری نیست. در پاسخ باید گفت که شک نیست که کار خدا فراهم کردن زمینه‌های رحمت است. او انسان را آفرید و به او عقل داد و پیامبران را برای هدایت و رهبری او فرستاد و انواع مواهب را در اختیار وی گذاشت و راهی به سوی زندگی جاویدان به روی همگان گشود. اینها بدون استثنا رحمت است. حال اگر در طریق به ثمر رساندن این رحمت‌هاء خود انسان راه خویش را کج کند و تمام زمینه‌های رحمت را برای خود به شکنجه و زحمت تبدیل کندء این موضوع هیچ‌گونه لطمه‌ای به رحمت بودن آنها نخواهد زد و تمام سرزنش‌ها متوجه انسانی است که زمینه‌های رحمت را به عذاب تبدیل کرده است.

ورشکستگان حقیقی

در این آیه تعبیر عجیبی به کار رفته است. گاهی انسان مال یا مقام یا یکی دیگر از سرمایه‌های خود را از دست می‌دهد. در این موارد اگر چه زیان کرده» چیزهایی را از دست داده که جزء وجود او نبوده است. اما بزرگ‌ترین زیان که نام آن را می‌توان زیان حقیقی گذاشت» زمانی است که انسان اصل هستی خود را از کف دهد و وجودش را ببازد. دشمنان حق و افراد لجوج, سرمایة عمر و سرمایة فکر و عقل و فطرت و تمام مواهب روحی و جسمی خویش را که باید در مسیر حق به کار گیرند و به تکامل شایستةٌ خود برسنده به کلی از دست می‌دهند؛ چنان که نه سرمایه‌ای می‌ماند و نه سرمایه‌دار. این تعبیر در آیات متعددی از قرآن محید آمده و جزء تعبیرات تکان‌دهنده‌ای است که سرانجام دردناک منکران حق و گناهکاران آلوده را روشن می‌کند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱-نمونه چ۵» ص ۱۶۱ ۲- پیشین» ص ۱۶۵ ۳ پیشین» ص ۱۶۶ > ٢- پیشین، ص هء١ > ۳ پیشین» ص ۱۶۶ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.