Surah Al-Baqara · Ayah 142·Madanī

142

مِنَ مَا عَن ٱلَّتِى عَلَيْهَا مَن إِلَىٰ ﴿١٤٢﴾

Translation

Saheeh International

The foolish among the people will say, "What has turned them away from their qiblah, which they used to face?" Say, "To Allah belongs the east and the west. He guides whom He wills to a straight path."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

تغییر قبله برای خنثی شدن توطئهٌ بهود

از این آیه تا یه ۱۵۰ بحث در بارةٌ تغییر قبله است. از امام صادق(ع) در ذیل این یه روایت شده است: «پس از آن‌که پیامبر(ص) مدت سیزده سال در مکه و هفت ماه پس از هجرت به مدینه, به سمت بیت‌المقدس نماز خواند. قبله به طرف مکه تغییر پیدا کرد. این بدان سبب بود که یهودیان بر پیامبر طعنه می‌زدند و می‌گفتند: تو پیرو ما هستی و به سمت قبلةٌ ما نماز می‌خوانی. پیامبر از سخن آنها به شدت غمگین شد و در نیمه شبی از خانه بیرون رفت و به سوی آفاق آسمان چشم دوخت و در آن حال منتظر فرمان الهی در بارةُ وضعیت قبله و طعنه‌های دشمنان بود. روز بعد. پیامبر هنگام ظهر در مسجد بنی‌سالم حاضر شد. ایشان دو رکست از نماز ظهر را خوانده بود که حضرت جبرئیل نازل شد و دو بازوی پیامبر را گرفت و ایشان را به سمت کعبه تغییر جهت داد و این آیه را بر پیامبر نازل کرد: «نگاه‌های انتظارآمیز تو را به سوی آسمان (برای تعیین قبلةٌ نهایی) می‌بینیم. اکنون تو را به سوی قبله‌ای که از آن خشنود باشی. باز می‌گردانیم. پس روی خود را به سوی مسجد الحرام کن.» (بقره - ۱۴۴). پس پیامبر دو رکعت از نماز را به سوی بیت‌المقدس و دو رکعت را به سمت کعبه خواند. در اینجا یهودیان و افراد بی‌خرد گفتند: چه چیزی آنها [مسلمانان] را از قبله‌ای که به آن بودند. باز گردانید؟» خداوند در پاسخ به این سوّال می‌فرماید: «مشرق و مغرب. از آن خداست. خدا هر کس را بخواهد. به راه راست هدایت می‌کند.»؛ یعنی تمام عالم برای خداست و کعبه و بیت‌المقدس به خودی خود ارزشی ندارند؛ بلکه خدا به آنها ارزش داده است.