Surah Al-Baqara · Ayah 265·Madanī

265

ٱلَّذِينَ مِّنْ فَإِن لَّمْ بِمَا ﴿٢٦٥﴾

Translation

Saheeh International

And the example of those who spend their wealth seeking means to the approval of Allah and assuring [reward for] themselves is like a garden on high ground which is hit by a downpour - so it yields its fruits in double. And [even] if it is not hit by a downpour, then a drizzle [is sufficient]. And Allah, of what you do, is Seeing.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

تأثیر اخلاص در انفاق

این آیه و آَیةُ پیش با دو مثال زیباء نخست حقیقت انفاق‌های آمیخته با منت و آزار و ریاکاری و خودنمایی را ترسیم می‌کند و سپس از انفاق‌هایی سخن می‌گوید که از ریشةٌ اخلاص و عواطضف دینی و انسانی سرچشمه گرفته‌اند. اه پیش» عمل ریاکارانه را به قطعه‌سنگی تشبیه کرده که قشر نازکی از خاک روی آن را پوشانده است؛ قطعه‌سنگی که ظاهری آراسته و سرسبز اما باطنی سخت و خشن دارد و هنگامی که بارانی با دانه‌های درشت بر آن می‌بارد» آن ظاهر زیبا کنار رفته» حقیقت سنگ نمایان می‌شود. افراد ریاکار نیز باطن خشن و بی‌ثمر خود را با چهره‌ای از خیرخواهی و نیکوکاری می‌پوشانند و اعمالی انجام می‌دهند که هیچ‌گونه ریش ثابتی در آنها وجود ندارد؛ اما حوادث زندگی به زودی پرده را کنار می‌زند و باطن آنها را آشکار می‌کند. در أَیةُ ۲۶۶ با مثال دیگری می‌فهماند که انفاقی که فقط برای خدا باشدء هرگز بی‌اثر نمی‌ماند و بی‌شک روزی تأثیر آن نمودار می‌گردد. چنین انفاقی مورد عنایت خداست و چون جنبهٌ خدایی دارد و به خدا متصل استء مانند خداوندء باقی و محفوظ خواهد ماند. البته لطف خدا به نسبت درجات اخلاص متفاوت است؛ مانند باغی در زمین مرغوب و حاصل‌خیز که با هر نوع باران محصول می‌دهد؛ اما کیفیت و کمّیت محصول آن به مقدار و نوع باران بستگی دارد.