62 · Madanī

الجمعة

Al-Jumu'a·Friday

✦ memorize this sūrah

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Reading with قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

  1. يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ٱلْمَلِكِ ٱلْقُدُّوسِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ﴿١﴾

    62:1 · no commentary for this ayah

  2. هُوَ ٱلَّذِى بَعَثَ فِى ٱلْأُمِّيِّـۧنَ رَسُولًا مِّنْهُمْ يَتْلُوا۟ عَلَيْهِمْ ءَايَٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا۟ مِن قَبْلُ لَفِى ضَلَٰلٍ مُّبِينٍ﴿٢﴾

    62:2 · no commentary for this ayah

  3. وَءَاخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا۟ بِهِمْ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ﴿٣﴾

    گروه دیگری که هنوز به آنها ملحق نشده‌اند

    از آن‌رو که پیامبر اسلام فقط برای مردم درس‌نخواندة عرب مبعوث نشده‌و دعوتش جهانی بودء این آیه تمام مسلمانانی را که بعد از مسلمانان صدر اسلام به دین اسلام مشرف می‌شوند شامل می‌شود. در حدیثی می‌خوانیم که هنگامی‌که پیغمبر اکرم این آیه را تلاوت می‌فرمودء اصحاب سوّال کردند: اینها کیان‌اند؟ پیامبر (ص) دست خود را بر شانة سلمان فارسی گذارد و فرمود: «اگر ایمان در ثریا (ستارةٌ دوردستی که در دوری ضرب‌المثل است) باشد. مردانی از این گروه (یعنی ایرانیان) به آن دست می‌یابند.»

  4. ذَٰلِكَ فَضْلُ ٱللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَآءُ وَٱللَّهُ ذُو ٱلْفَضْلِ ٱلْعَظِيمِ﴿٤﴾

    62:4 · no commentary for this ayah

  5. مَثَلُ ٱلَّذِينَ حُمِّلُوا۟ ٱلتَّوْرَىٰةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ ٱلْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًۢا بِئْسَ مَثَلُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّٰلِمِينَ﴿٥﴾

    چارپایی بر او کتابی چند

    این آیه در مورد گروهی از بهود سخن می‌گوید که اوصاف و نشانه‌های پیامبر اسلام و بشارت‌های ظهور او را در تورات و انجیل می‌خواندند و کاملاً می‌دانستند که حضرت محمد(ص) مصداق آن نشانه‌ها و بشارت‌ها است؛ اما حاضر به ایمان آوردن به او نمی‌شدند. آن قوم از خود راضی که تنها به نام تورات یا تلاوت آن قناعت کردندء بی آن‌که در محتوای آن بیندیشند و به آن عمل کنند» همانند همین حیوانی هستند که در حماقت و نادانی» ضرب‌المثل و مشهور خاص و عام است. او از کتاب چیزی جز سنگینی احساس نمی‌کند و برایش تفاوت ندارد که سنگ و چوب بر پشت دارد یا کتاب‌هایی که دقیق‌ترین اسرار آفرینش و مفیدترین برنامه‌های زندگی در آن است. این گویاترین مثالی است که برای عالم بی‌عمل می‌توان بیان کرد که سنگینی مسئولیت علم را بر دوش می‌کشد؛ بی آن‌که از برکات آن بهره گیرد. همچنین» افرادی که با الفاظ قرآن سر و کار دارنده ولی از محتوا و برنامة عملی آن بی‌خبرند نیز مشمول همین آیه‌اند. در روایتی از امام علی(ع) می‌خوانیم: «ای مردم. هنگامی که چیزی را دانستید. عمل کنید تا هدایت یابید؛ زیرا دانشمندی که به علم خود عمل نکند, جاهل سرگشته‌ای بیش نیست که از نادانی خود به هوش نیاید؛ بلکه حجت حق علیه او بزرگ‌تر و اندوهش دائمی است و نزد خدا بیشتر مورد ملامت قرار خواهد گرفت.»

  6. قُلْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ هَادُوٓا۟ إِن زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِيَآءُ لِلَّهِ مِن دُونِ ٱلنَّاسِ فَتَمَنَّوُا۟ ٱلْمَوْتَ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ﴿٦﴾

    62:6 · no commentary for this ayah

  7. وَلَا يَتَمَنَّوْنَهُۥٓ أَبَدًۢا بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِٱلظَّٰلِمِينَ﴿٧﴾

    62:7 · no commentary for this ayah

  8. قُلْ إِنَّ ٱلْمَوْتَ ٱلَّذِى تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُۥ مُلَٰقِيكُمْ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَىٰ عَٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ﴿٨﴾

    چرا گروهی از مرگ می‌ترسند؟

    دلیل عمدةٌ این مطلب این است که به زندگی بعد از مرگ ایمان ندارند. یا اگر ایمان دارنده این ایمان به صورت یک باور عمیق در نیامده و بر افکار و عواطف آنها حاکم نشده است. وحشت انسان از فنا و نیستی طبیعی است؛ اما اگر انسان مضمون این روایت را باور کند که «دنیا زندان موْمن و بهشت کافر است» هرگز از مرگ وحشت نمی‌کند؛ در عین این که خواهان زندگی برای پیمودن مسیر تکامل است. در وقایع عاشورا می‌خوانیم که هر قدر حلقةٌ محاصرهٌ دشمن تنگ‌تر و فشار دشمن بر امام حسین(ع) و پارانش بیشتر می‌شدء چهره‌های آنها برافروخته‌تر و شکوفاتر می‌گشت. پیرمردان اصحابش صبح عاشورا خندان بودند و وقتی از آنها سوّال می‌شد که چرا این‌گونه هستید. می‌گفتند: برای این‌که ساعاتی دیگر شربت شهادت می‌نوشیم و حورالعین را در آخوش می‌گیریم. علت دیگر برای ترس از مرگ» دلبستگی بیش از حد به دنیا است؛ چرا که مرگ میان آدمی و محبوبش جدایی می‌افکند و دل کندن از امکاناتی که برای زندگی مرفه و پر عیش و نوش فراهم کرده» برای او سخت است. شخصی نزد ابوذر آمد و همین را پرسید. وی گفت: «برای این‌که شما دنیا را آباد کرده‌اید و آخرتتان را ویران. طبیعی است که دوست ندارید از نقطه‌ای آیاد به نقطةٌ ویرانی منتقل شوید.» عامل سومء خالی بودن ستون حسنات و پر بودن ستون سیقات نامه عمل است. ‎.٩‏ بزرگ‌ترین اجتماع عبادی - سیاسی هفته : نماز جمعه, قبل از هر چیز» یک عبادت بزرگ و جمعی است و اثر عمومی عبادات را که تلطیف روح و جان و شستن دل از آلودگی‌های گناه و زدودن زنگار معصیت از قلب است نیز در بر دارد. این فریضةٌ بزرگ» یک کنگرهٌ عظیم هفتگی است که بعد از کنگرهٌ سالانه حجء بزرگ‌ترین مجمع اسلامی است. در روایتی از پیامبر اسلام(ص) می‌خوانیم: «نماز جمعه, حج مستمندان است.»؛ اشاره به این‌که بسیاری از برکات کنگرة عظیم اسلامی حجء در اجتماع نماز جمعه نیز وجود دارد. در روایات تأکیدهای فراوانی در این زمینه وارد شده است؛ در روایتی از پیامبر(ص) می‌خوانیم: «کسی که از روی ایمان (و برای خدا) در نماز جمعه شرکت کند. عملش را از نو آغاز کند.»" نکتةٌ دیگر این‌که جمعی معتقدند که این نماز از وظایف امام معصوم یا نمایندةٌ خاص اوست؛ به تعبیر دیگرء مربوط به زمان حضور امام معصوم است؛ در حالی که بسیاری از محققین معتقدند این امرء شرط وجوب عینی نماز جمعه است و برای وجوب تخییری این شرط لازم نیست و در زمان غیبت نیز می‌توان نماز جمعه را بر پا داشت و جانشین نماز ظهر کرد." > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۴ نمونه چ۳۴ ص ۱۲۱ > ۴ نمونه» ج۳۲۴ ص ۱۲۱ > ۱- نمونهء ج ۲۴ ص ۱۰۱ ۲- پیشین» ص ۱۰۹ ۳ پیشین» ص ۱۱۴و المیزان» چ۰۱۹ ص ۲۷۷ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān, Majmaʿ al-Bayān.

  9. يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا نُودِىَ لِلصَّلَوٰةِ مِن يَوْمِ ٱلْجُمُعَةِ فَٱسْعَوْا۟ إِلَىٰ ذِكْرِ ٱللَّهِ وَذَرُوا۟ ٱلْبَيْعَ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ﴿٩﴾

    62:9 · no commentary for this ayah

  10. فَإِذَا قُضِيَتِ ٱلصَّلَوٰةُ فَٱنتَشِرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَٱبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِ ٱللَّهِ وَٱذْكُرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴿١٠﴾

    62:10 · no commentary for this ayah

  11. وَإِذَا رَأَوْا۟ تِجَٰرَةً أَوْ لَهْوًا ٱنفَضُّوٓا۟ إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَآئِمًا قُلْ مَا عِندَ ٱللَّهِ خَيْرٌ مِّنَ ٱللَّهْوِ وَمِنَ ٱلتِّجَٰرَةِ وَٱللَّهُ خَيْرُ ٱلرَّٰزِقِينَ﴿١١﴾

    62:11 · no commentary for this ayah