Surah Al-Maaida · Ayah 54·Madanī

54

ٱلَّذِينَ مَن مِنكُمْ عَن فَسَوْفَ عَلَى عَلَى فِى وَلَا ذَٰلِكَ مَن ﴿٥٤﴾

Translation

Saheeh International

O you who have believed, whoever of you should revert from his religion - Allah will bring forth [in place of them] a people He will love and who will love Him [who are] humble toward the believers, powerful against the disbelievers; they strive in the cause of Allah and do not fear the blame of a critic. That is the favor of Allah; He bestows it upon whom He wills. And Allah is all-Encompassing and Knowing.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

آنان که خدا را دوست دارند و خدا دوستشان دارد

در بارة این‌که این آیه اشاره به چه کسانی است و یاوران اسلام کیانند که خدا آنها را به این صفات ستوده است. در روایات اسلامی و سخنان مفسران بحث‌های بسیاری دیده می‌شود. در روایات زیادی که از طرق شیعه و اهل تسنن وارد شده» می‌خوانیم که این آیه در بارةٌ علی(ع) در فتح خیبر نازل شده است. از این رو می‌بینیم که پیامبر(ص) بعد از توانایی نداشتن عده‌ای از فرماندهان لشکر اسلام برای فتح خیبرء شبی در مرکز سپاه اسلام رو به آنها کرد و فرمود: «به خدا سوگند. فردا پرچم را به دست کسی می‌سپارم که خدا و پیامبرش را دوست دارد و خدا و پیامبرش نیز او را دوست دارند. پی در پی حمله می‌کند و هیچ‌گاه از برابر آنها نمی‌گریزد و از این میدان باز نخواهد گشت مگر این‌که خدا به دست او پیروزی را نصیب مسلمانان می‌کند.» او کسی نبود مگر امیرالموّمنین علی(ع). در روایت دیگری می‌خوانیم که وقتی از پیامبر(ص) در بارٌ این آیه سوّال کردند. دست خود را بر شانة سلمان فارسی زد و فرمود: «این شخص و باران و هم‌وطنان او هستند.» به این ترتیب» پیامبر اکرمء اسلام آوردن ایرانیان و کوشش‌ها و تلاش‌های پرثمر آنان برای پیشرفت اسلام در زمینه‌های گوناگون را پیش‌گویی کرد. سپس پیامبر(ص) فرمود: «اگر دین (و در روایت دیگری اگر علم) به ستارةٌ ثریا بسته باشد. مردانی از فارس آن را در اختیار خواهند گرفت.» در روایات دیگری می‌خوانیم که این آیه در بارةٌ یاران حضرت مهدی(عج)نازل شده که با تمام قدرت در برابر آنها که از آیین حق مرتدٌ شده‌انده می‌ایستند و جهان را پر از ایمان و عدل و داد می‌کنند. البته این روایات که در تفسیر آّیه وارد شده» با هم تضاد ندارند؛ زیرا این آیه یک مفهوم کلی را بیان می‌کند که امام علی(ع) پا سلمان فارسی» مصداق‌های مهم آن هستند و کسان دیگری نیز که این برنامه‌ها را تعقیب می‌کننده مشمول آن می‌شوند؛ هرچند در روایات از آنها ذکری نشده باشد.