Surah Az-Zumar · Ayah 36·Makkī

36

بِٱلَّذِينَ مِن وَمَن فَمَا لَهُۥ مِنْ ﴿٣٦﴾

Translation

Saheeh International

Is not Allah sufficient for His Servant [Prophet Muhammad]? And [yet], they threaten you with those [they worship] other than Him. And whoever Allah leaves astray - for him there is no guide.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

خدا کافی است

بسیاری از مفسران نقل کرده‌اند که بت‌پرستان مکه» پیامبر(ص) را از خشم و غضب بتها برحذر می داشتند و می کَفتند: از انها بدکویی مکن و برخلاف انها اقدام منما که تورا دیوانه می کنند و به تو آزار می‌رسانند. این آیه نازل شد و به آنها پاسخ داد. گرچه شأن نزول آیه» طبق روایتنی که گفته شدهء تهدید کافران به خشم بت‌ها استء مفهوم آیه چنان وسیع و گسترده است که هر نوع تهدید به غیر خدا را شامل می‌شود و نویدی برای همة پویندگان راه حق و موّمنان راستین است؛ به ویژه در محیط‌هایی که در اقلیت قرار دارند و از هر سو مورد تهدید هستند. این آیه به آنها دلگرمی و ثبات قدم می‌بخشده» روح آنها را سرشار از نشاط و گام‌هایشان را استوار کرده» اثرات روانی زیانبار تهدیدهای دشمن را خنثی می‌کند. انسان چون پر کاهی در برابر تندباد حوادث قرار دارد و هر زمان به سویی پرتاب می‌شود. ممکن است این پر کاه به برگی یا شاخة شکسته‌ای اتصال پیدا کند؛ ولی تندباد هر دو را با خود می‌برد. حتی اگر پنجه بر درختی بیفکند» گاهی طوفان» درخت را نیز از ریشه بر می‌کند؛ اما اگر به کوهی عظیم بپیوندد» هیچ طوفانی نمی‌تواند او را از جا حرکت دهد. این کوه» همان ایمان به خدا است و بقیةٌ پیوندهاء تکیه بر غیر اوست. توجه و ایمان به محتوای این آّیهء شجاعت و اعتماد به نفس فوق‌العاده‌ای به انسان می‌بخشد و خاطرش را آرام می‌کند تا در برابر حوادث سخت همجون کوه مقاومت کند. از انبوه دشمنان نهراسد.ء از کمی همراهان وحشت نکند و بحران‌های شدید. آرامش روح او را بر هم نزند. در پرتو توحیدء هیچ عاملی سبب نمی‌شود که موحّد به بردگی و بندگی غیر خدا سوق پیدا کند. بندگی خداء حریّت و آزادی بنده از غیر اه - حتی هوای نفس -را در پی دارد؛ زیرا چنین موحدی» بندةٌ خدایی است که همه جا حاضر و ناظر است و انسان موحّد همه شئون خود را به او واگذار کرده است. چنین انسانیء به هدایت خاص الهی» مورد استثمار استعمار و استعباد دیگران قرار نمی‌گیرد تا باطل‌ها او را خوار و تحقیر کنند و به عبودیت خویش وادارند؛ زیرا او با اتصال به قدرت لایزال الهی» از هیچ قدرتی واهمه ندارد تا بر اثر آن به ستایش دیگران و چاپلوسی و تحقیر خود تن دهدء و چون حیات و روزی خود را به دست دیگران نمی‌داندء برای رسیدن به آن»؛ تن به ذلت و بردگی نمی‌دهد. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونهء ج۰۱۹ ص ۴۵۲ > ۱- نمونهء چ۱۹, ص ۴۵۲ ۲- پیشین» ص ۴۵۷ ۳ تفسیر موضوعی, ج۲, ص ۵۶۶ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, Tafsīr-i Mawḍūʿī.