تأثیر نیت در نتیجهٌ عمل

این آیه و یه بعدء یکی از حقایق الهی را روشن می‌کند و آن این‌که نیت عمل انسان - هر چه باشد - نتیجه‌ای خاص در پی دارد. اگر هدف از عمل و کار انسان» دنیایی باشد. ویزژگی‌های زندگی دنیوی او مانند ثروت» زیبایی و رفاه بهبود می‌یابد (البته در صورتی که همةٌ شرایط مهیا باشد)؛ ولی از نتایج اخروی دیگر خبری نخواهد بود؛ زیرا برای آن هدف‌ها نیتی نداشته و قدمی بر نداشته است تا به آنها برسد. حتی کارهای نیک مانند نیکوکاری» احسان و خوش اخلاقی» به تنهایی برای رسیدن به نعمت‌های اخروی و بهشت برین کافی نیست» و تا وقتی که نیت تقرب و نزدیک شدن به خدا و توجه به آخرت در آن کارها وجود نداشته باشد» موجب اجر و ثواب اخروی نمی‌شود. در روایتی از پیامبر اکرم در تفسیر این آیه می‌خوانیم: «هنگامی که روز قیامت بر پا می‌شود. پیروان من سه گروه می‌شوند: گروهی خدا را با اخلاص پرستش می‌کردشد و گروهی از روی ریا و گروهی به خاطر این‌که به دنیا برسند. در آن روزء خدا به کسی که او را به خاطر دنیا پرستش کرده. می‌فرماید: به عزت و جلالم سوگندت می‌دهم. بگو هدفت از عبادت من چه بود؟ آن شخص می‌گوید: دنیا. خداوند می‌فرماید: بنابر این آنچه اندوختیء برای تو سودی ندارد و به آن باز نمی‌گردی؛ او را به سوی آتش ببرید. سپس به آن کس که او را از روی ریا عبادت کرده, می‌فرماید: به عزت و جلالم سوگندت می‌دهم. بگو هدف تو از عبادت من چه بوده است؟ او در پاسخ می‌گوید: ریا و خودنمایی. خداوند می‌فرماید: چیزی از عبادتی که ریاکارانه انجام داده‌ای, به سوی من صعود نمی‌کند و امروز هیچ سودی برای تو ندارد. او را به سوی آتش ببرید. آنگاه به کسی که او را خالصانه عبادت کرده, می‌فرماید: به عزت و جلالم سوگندت می‌دهم. بگو: چه هدفی از عبادت من داشتی؟ او می‌گوید: به عزّت و جلالت سوگند که تو از من آگاه‌تری. من فقط تو را برای به دست آوردن خشنودی‌ات و رسیدن به سرایت بهشت می‌پرستیدم. خدا می‌فرماید: بنده‌ام راست می‌گوید. او را به بهشت ببرید.» > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): al-Kāfī.