Surah An-Nahl · Ayah 9·Makkī

9

وَعَلَى وَمِنْهَا وَلَوْ ﴿٩﴾

Translation

Saheeh International

And upon Allah is the direction of the [right] way, and among the various paths are those deviating. And if He willed, He could have guided you all.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

بر خداست که راه راست را نشان دهد

در آیة پیش» سخن از مرکب‌های سواری به میان آمده که انسان را در حرکت در راه‌ها و رسیدن به مقاصد مادی کمک می‌کند. بدین مناسبتء» خداوند در این آیه» از راه معنوی انسان سخن به میان آورده» می‌فرماید که بی‌شک خداوند راه رسیدن به تکامل را به بندگانش نشان می‌دهد. این راهنمایی و هدایت برای انسان از دو راه است: ۱- فطرت که از درون انسان را به خوبی‌ها و کمال فرا می‌خواند. ٢- پیامبران و کتاب های أسمانی که بشر را از بیرون به سوی خدا دعوت می کنند. البته ممکن است این توهم برای برخی پیش بیاید که اگر نشان دادن راه راست بر خدا لازم است» چرا بیشتر مردم در این راه حرکت نمی‌کنندء و این نشانةٌ ناتوانی خداست؛ یعنی - معاذ ال - خدا نمی‌تواند مردم را هدایت کند. خداوند برای رفع این اشکال, در پایان آیه می‌فرماید که «اگر خدا می‌خواست. همه شما را (به اجبار) هدایت می‌کرد.» یعنی بنای خدا اجبار نیست؛ بلکه او می‌خواهد که بندگان» راه درست را با اختیار انتخاب کنند و از نافرمانی خداوند بپرهیزند. به عبارت دیگرء با انجام کارهای شایسته و دوری از گناهان به طور اختیاری» خود را در معرض هدایت المی قرار دهند.! جالب توجه این که در این آیه, خداوندء نشان دادن راه معنوی به انسان را بر خود لازم دانسته؛ اما هرگز در بارة نعمت‌های مادی این گونه سخن نگفته و این خود نشانة برتری نعمت هدایت بر نعمت‌های مادی است.