Surah An-Nisaa · Ayah 128·Madanī

128

وَإِنِ مِنۢ أَوْ فَلَا عَلَيْهِمَآ أَن وَإِن فَإِنَّ بِمَا ﴿١٢٨﴾

Translation

Saheeh International

And if a woman fears from her husband contempt or evasion, there is no sin upon them if they make terms of settlement between them - and settlement is best. And present in [human] souls is stinginess. But if you do good and fear Allah - then indeed Allah is ever, with what you do, Acquainted.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

سازگاری با شوهر ناسازگار بهتر است

در شأن نزول این آیه نقل شده است که «رافع بن خدیج» دو همسر داشت؛ یکی مسن و دیگری جوان. بر اثر اختلافاتی» همسر مسن خود را طلاق داد و هنوز مدت عدّه تمام نشده بود که به او گفت: اگر مایل باشی, با تو آشتی می‌کنم؛ ولی اگر همسر دیگرم را بر تو مقدم داشتم» باید صبر کنی و از بخشی از حق خود صرف‌نظر کنی. اگر هم می‌خواهی, صبر می‌کنم تا مدت عده تمام شود و از هم جدا شویم. زن» پیشنهاد یکم را پذیرفت و با هم آشتی کردند. این آیة شریف نازل شد و حکم این کار را بیان داشت. در ذیل آَیةُ ۳۴ همین سوره گفته شد که نشوز به معنای تخلّف هر یک از زن و شوهر از وظایف و واجیات زناشویی است. در آن آیه» احکام برخورد با زن ناشزه بیان شد. از این آیه و شأن نزول آن و روایاتی که در ذیل آن نقل شدهء فهمیده می‌شود که اگر مردی سر ناسازگاری در مسائل زناشویی را داشته باشدء زن می‌تواند از برخی از حقوق خود صرف‌نظر کند و جلوی طلاق و جدایی را بگیرد. این صلح و آشتی» به خاطر مصالح خانوادگی» بهتر از جدایی است. البته زن می‌تواند به حاکم شرع نیز مراجعه کرده, از همسرش شکایت کند و حاکم شرع به وضعیت آنها رسیدگی نماید.

بخل زن و شوهر نسبت به حقوق خود

در توضیح این جمله که می‌فرماید «و احضرت الانفس الضَح» (مردم طبق غریزهٌ حبٌ ذات در این گونه موارد بخل می ورزند)» گفته‌اند که بخلء غریزه‌ای خدادادی است تا انسان به وسیلةٌ آن منافع خود را حفظ کند و جلوی نابودی آن را بگیرد. زن و شوهر نیز نسبت به منافع و حقوق خود بخل می‌ورزند و نمی‌خواهند حقی از آنها ضایع شود؛ اما اگر قرار است زندگیشان منجر به طلاق و جدایی شودء بهتر است که آشتی کنند و از بعضی حقوق خود - به خاطر پایداری ازدواج - صرف نظر نمایند و بخل خود را زیر پا نهند.؟