تلاش برای کسب روزی مقدّر

ممکن است بعضی از افراد سست و بی‌حال» به اتکاء تعبیراتی همانند این یه یا روایاتی که روزی را مقدر و معین معرفی کرده» فکر کنند لزومی ندارد که انسان برای تهیةُ معاش تلاش زیادی کند؛ زیرا روزی مقدٌر است و به هر حال به انسان می‌رسد و هیچ دهان بازی بدون روزی نمی‌ماند؛ در حالی که مختصری آشنایی با قرآن و احادیث اسلامی برای بی بردن به این حقیقت کافی است که اسلام پایة هر گونه بهره‌گیری مادی و معنوی انسان را سعی و تلاش می‌شمرد و پیشوایان اسلامی برای این که الگویی به دیگران ارایه بدهند. خود در بسیاری از مواقع کار می‌کردند؛ کارهایی سخت و توان‌فرسا. از شخصی به نام عبدالاعلی نقل شده است: در یکی از روزهای گرم تابستان و در یکی از کوچه‌های مدینه با جعفر بن محمد(ع) روبه‌رو شدم. به او گفتم: فدایت شوم. شما نزد خدا مقامی بس بلند دارید و از خاندان پیامبر خدا هستید؛ با این حال (برای کار و تأمین معاش) در چنین روزی خودتان را به سختی می‌اندازید؟! امام صادق(ع) در پاسخ فرمود: «ای عبدالاعلیء من در طلب روزی بیرون آمده‌ام تا با به دست آوردن آن» از تو و مانند تو بی‌نیاز باشم.» نکتةٌ مهم این است که آیات و روایات مربوط به معین بودن روزی» نگه‌دارنده‌ای برای انسان‌های حریص و دنیاپرست است که برای تأمین زندگی به هر دری می‌زنند و هر ظلم و گناه و جنایتی را مرتکب می‌شوند؛ به گمان این که اگر چنین نکنندء زندگی‌شان تأمین نمی‌شود. آیات قرآن و احادیث اسلامی به این‌گونه افراد هشدار می‌دهد که بیهوده دست و پا نزنند و از طریق نامعقول و نامشروع برای تهیةٌ روزی تلاش نکنند؛ بلکه از راه مشروع تلاش و کوشش کنند و مطمئن باشند که خداوند نیازمندی‌های آنها را تأمین می‌کند؛ چنان که در روایتی از پیامبر اسلام(ص) می‌خوانیم: «آگاه باشید روح‌الامین (جبرئیل) به قلب من وحی کرده که هیچ کس نمی‌میرد مگر این‌که روزی‌اش را کامل دریافت کرده است. پس تقوای خدا را پیشه کنید و روزی را به زیبایی طلب نمایید. و دیر رسیدن چیزی از روزی» شما را به نافرمانی خدا وا ندارد؛ زیرا خدای بلندمرتبه. روزی‌ها را میان آفریدگانش به صورت حلال تقسیم کرده است و نه به صورت حرام. بنابر این هر کس تقوای الهی پیشه کند و شکیبایی ورزد. رزقش از راه حلال به او می‌رسد. و هر کس که پرده‌دری کشد و از غیر حلال به دست آورد. خداوند. از روزی حلال او کم می‌کند و او را مورد بازخواست قرار می‌دهد.» > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): al-Kāfī.