Surah Al-An'aam · Ayah 122·Makkī

122

أَوَمَن لَهُۥ بِهِۦ فِى كَمَن فِى مِّنْهَا كَذَٰلِكَ مَا ﴿١٢٢﴾

Translation

Saheeh International

And is one who was dead and We gave him life and made for him light by which to walk among the people like one who is in darkness, never to emerge therefrom? Thus it has been made pleasing to the disbelievers that which they were doing.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

ایمان آوردن حمزه» عموی پیامبر

در شأن نزول این آیه نقل شده است که ابوجهل, از دشمنان سرسخت اسلام و پیامبر(ص)» روزی آن حضرت را بسیار آزار داد. حمزه» عموی شجاع پیامبر(ص) که تا آن روز اسلام را نپذیرفته بود و همچنان در بارة این آیین اندیشه می‌کرد» در آن روز طبق معمول برای شکار به بیابان رفته بود. هنگامی که از بیابان برگشت و از جریان کار ابوجهل و برادرزادة خویش باخبر شد.ء سخت برآشفت و یکسر به سراغ ابوجهل رفت و چنان بر سر - یا بینی او - کوفت که خون جاری شد و با تمام نفوذی که ابوجهل در میان قوم و عشیرةٌ خود و حتی در میان مردم مکه داشتء با ملاحظةٌ شجاعت فوق‌العادةٌ حمزه» از نشان دادن عکس‌العمل خودداری کرد. سپس حمزه به سراغ پیامبر(ص) رفت و اسلام را پذیرفت و از آن روز تا آخرین نفس» از این آیین آسمانی دفاع کرد. این آیه در بارهٌ این حادثه نازل گردید و وضع ایمان حمزه و پافشاری ابوجهل را در کفر و فساد مشخص کرد. در این آیه» «مرگ و زندگی» به معنای «کفر و ایمان» و در حقیقت» مرگ و زندگی معنوی آمده است. این تعبیر به خوبی نشان می‌دهد که ایمان یک عقیدة خشک و خالی یا الفاظی تشریفاتی نیست؛ بلکه به منزلة روحی است که در جسم بی‌جان افراد بی‌ایمان دمیده می‌شود و در تمام وجود و زندگی آدمی اثر می‌گذارد. باید دانست که منظور از نور در این آیه» علاوه بر قرآن و تعلیمات پیامبر(ص) و امامان(ع4 بینش و درک تازه‌ای است که ایمان به خدا به انسان می‌بخشد و افق دید او را از زندگی مادی و چهار دیواری عالم ماده فراتر می‌برد و در عالمی فوق‌العاده وسیع قرار می‌دهد. او در پرتو خودشناسی» پرده‌های خودخواهی و هوای نفس را از چشم جانش کنار می‌زند و حقایقی را می‌بیند که پیشتر نمی‌توانست ببیند و در مسیر زندگی خود در میان مردمء از بسیاری از خطاهایی که مردم به خاطر هوای نفس» گرفتار آن‌اند» به دور می‌ماند و با سلامت به مقصد می‌رسد. این که در روایتی از پیامبر(ص) می‌خوانیم که «موْمن با نور خدا نگاه می‌کند» اشاره به همین حقیقت است. البته این روشن‌بینی خاص را نمی‌توان با بیان و قلم توصیف کرد؛ بلکه باید آن را چشید و وجود آن را احساس کرد. ناگفته نماند که رسیدن به این روشن‌بینی» تنها در سایة ایمان واقعی و عمل به دستورهای قرآن و پیشوایان معصوم(ع) به دست می‌آید.

پیامبران 3 منتخبان خدا

از شان نزول‌هایی که برای این آیه نقل شده» فهمیده می‌شود که برخی از مشرکان, به بهانة این که سن یا قدرت یا ثروتشان از پیامبر(ص) بیشتر بوده» خود را برای پیامبری شایسته‌تر می‌دانستند؟؛ اما روشن است که پیامبر شدن به سن و سال و ثروت و مقام و موقعیت نیست؛ بلکه به آمادگی روحی» پاکیزگی درونی» ویژگی‌های اخلاقی و انسانی» دوری از گناه» تقوی و پرهیزگاری زیاد نیاز دارد و کسی جز خدا از آن آگاه نیست. جانشین پیامبر نیز تمام صفات و برنامه‌های پیامبر به جز وحی و قانون‌گذاری را دارد؛ یعنی هم نگهبان دین است و هم رهبر مادی و معنوی مردم و هم باید دارای مقام عصمت از گناه باشد تا بتواند وظیفةٌ خویش را به خوبی انجام دهد و الگوی مناسبی برای مردم باشد. به همین دلیل» انتخاب او نیز به دست خداست و تنها خدا می‌داند چه کسی باید امام شود.؟ > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- المیزان» ج۷» ص ۳۴۴ > ۱- المیزان» ج۷» ص ۳۴۴ ۲ نمونه» ج۵» ص ۴۲۴ ۳- پیشین» ص ۴۳۰ > ٢- نمونه، جه ، ص ٢٢٣ > ٣- بیشین، ص ٣٠م > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān.