پاداش مخلّصین

دقت در یات قرآن نشان می‌دهد که مخلص بیشتر در مواردی در قرآن به کار رفته که انسان در مراحل خودسازی است و هنوز به تکامل لازم نرسیده است؛ ولی مخلص به مرحله‌ای گفته می‌شود که انسان بعد از مدتی جهاد با نفس و طی مراحل معرفت و ایمان» به مقامی می‌رسد که از نفوذ وسوسه‌های شیاطین مصونیت پیدا می‌کند؛ چنان که قرآن از قول ابلیس نقل می‌کند که گفت: «به عزتت سوگند. همةٌ آنها را گمراه خواهم کرد؛ مگر بندگان مخلص تو از میان آنها.» (ص - ۸۲). با این جمله که مکرر در قرآًن آمده» عظمت مقام مخلّصین روشن می‌شود. این مقام کسانی است که در جهاد اکبر پیروز می‌شوند و دست لطف پروردگار تمام ناخالصی‌ها را از وجودشان بر می‌چیند و در کورةٌ حوادث چنان ذوب می‌شوند که جز طلای خالص در آنها چیزی نمی‌ماند. چنین است که پاداش آنها نه با معیار عمل» که با معیار فضل و رحمت خدا داده می‌شود. علامة طباطبایی در اینجا سخنی دارد که فشرده‌اش این است: خداوند در این آیه می‌فرماید که همه مردم پاداش اعمالشان را می‌گیرند جز بندگان مخلص خدا؛ چرا که آنها به حکم مقام عبودیت» خود را مالک هیچ چیز نمی‌دانند. جز آنچه خدا می خواهد، نمی خواهند و جز آنحه او می طلبد، انجام نمی دهند. به حکم مخلص بودن، خدا آنان را برای خویش برگزیده و آنان نیز تعلق خاطری به غیر ذات پاک او ندارند؛ نه زرق و برق دنیا و نه نعمت‌های آخرت. در دل آنها چیزی جز اله نیست. روشن است کسی که دارای این ویژگی استء لذت و نعمت و موهبت و روزاش جیزی غیر از آن است که دیکَران دارند؛ جنانکه در آیة بعد می فرماید: «برای آنان، روزی معین و ویژه‌ای است.» درست است که آنان همچون سایر بهشتیان در بهشت زندگی می‌کنند؛ اما بهرةٌ آنها شباهتی به بهره‌های دیگران ندارد. آنها از جلوةٌ ذات پاک خدا و از لذات باطنی او بهره می‌برند و قلبشان از پیمانة شوق لبریز است و غرق عشق و وصال او هستند.