Surah At-Tahrim · Ayah 8·Madanī

8

ٱلَّذِينَ إِلَى أَن عَنكُمْ مِن لَا وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ لَنَا لَنَآ إِنَّكَ عَلَىٰ ﴿٨﴾

Translation

Saheeh International

O you who have believed, repent to Allah with sincere repentance. Perhaps your Lord will remove from you your misdeeds and admit you into gardens beneath which rivers flow [on] the Day when Allah will not disgrace the Prophet and those who believed with him. Their light will proceed before them and on their right; they will say, "Our Lord, perfect for us our light and forgive us. Indeed, You are over all things competent."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

به سوی خدا توبه کنید؛ توبه‌ای خالص

خداوند در آّیات پیش به مژْمنان دستور داد که خود و خانواده‌شان را از آتش دوزخ نجات دهند و در این آیهء راه نجات از آتش دوزخ را نشان می‌دهد. نخستین گام برای نجات» توبه از گناه است؛ توبه‌ای که از هر نظر خالص باشد و محرک آن» فرمان خدا و ترس از گناه باشد و نه وحشت از آثار اجتماعی و دنیوی آن؛ توبه‌ای که برای همیشه انسان را از معصیت جدا کند و بازگشتی در آن رخ ندهد. می‌دانیم که حقیقت توبهء ندامت و پشیمانی از گناه است که لازمةٌ آن» تصمیم بر ترک آن در آینده است؛ همجنین جبران کاری که جبران یذیر است. کَفتن استغفار نیز بیانکَر همین معنا است. به این ترتیب، ارکان توبه پنج چیز است: ترک گناه» پشیمانی» تصمیم بر ترک در آینده» جبران گذشته و استغفار. در رواینی می‌خوانیم که یکی از اصحاب پیامبر(ص) پرسید: ای پیامبر خداء توبةٌ خالص چیست؟ فرمود: «این است که بنده از گناهی که کرده. پشیمان شودء پس از خدا عذرخواهی کند و سپس به آن گناه باز نگردد؛ همان طور که شیر (دوشیده شده) به پستان باز نمی‌گردد.» این تعبیر لطیف, بیانگر این واقعیت است که توبةٌ نصوح چنان انقلابی در انسان ایجاد می‌کند که راه بازگشت به گذشته را به کلی بر او می‌بندد. بسیار دیده می‌شود که از انسان لغزش‌هایی سر می‌زند که اگر درهای بازگشت به روی او بسته شودء مایوس می‌گردد و برای همیشه از راه می‌ماند. از این‌رو در مکتب تربیتی اسلامء توبه یک اصل تربیتی بسیار بااهمیت است. به همین جمت» قرآن از تمام گنهکاران دعوت می‌کند که برای اصلاح خویش و جبران گذشته» از این در وارد شوند. امام سجاد(ع) در مناجات «تائبین» به پیشگاه خدا چنین عرضه می‌دارد: «خدای من تو کسی هستی که دری به سوی بخششت به روی بندگانت گشوده و نامش را توبه نهاده و فرموده‌ای: «به سوی خدا توبه کنید؛ توبه‌ای خالص.» پس عذر کسانی که بعد از گشوده شدن این در از ورود به آن غافل شده‌اند. چیست؟!» یه همسر نوح و همسر لوط؛ دو زن ناصالح:این آیه به دو همسر پیامبر اسلام(ص) که در ماجرای افشای اسرار و آزار آن حضرت دخالت داشتند» هشدار می‌دهد که گمان نکنند همسری پیامبر به تنهایی می‌تواند مانع کیفر آنها باشد؛ همان‌گونه که رابطة همسران نوح و لوط(ع) به خاطر خیانت» از خاندان وحی و نبوت قطع شد و کَرفتار عذاب الهی شدند. همجنین هشداری است به همة مؤمنان در تمام قشرها که پیوندهای خود با اولیای الهمی را در صورت گناه و عصیان» مانع عذاب الهی نهندارند. خیانت همسران لوط و نوح(ع) این بود که پا دشمنان همسرانشان همکاری می‌کردند و اسرار خانةٌ ایشان را به دشمن می‌سپردند. البته این دو زن هرگز آلوده به بی عفتی نشدند.