صادق و مصدّق

بسیاری از مفسران» این آیه را به پیامبر اسلام(ص) تفسیر کرده‌اند. البته تفسیر این آیه به شخص پیامبر که هم آورندةٌ وحی بود و هم تصدیق کنندةٌ آن» باید از قبیل مصداق باشد و نه بیان تمام مف‌هوم آیه. از این‌رو» گروهی از مفسران» جملةٌ «کسی که سخن راست بیاورد» را به تمام پیامبران(ع) تفسیر کرده‌اند و جملة «و کسی که آن را تصدیق کند» را به پیروان راستین آنها که پرهیزگاران جهان هستند. تفسیر جالب توجه دیگری در مورد آّیه وجود دارد که از همه جامع‌تر است: «کسی که سخن راست بیاورد» منحصر به پیام‌آوران وحی نیست؛ بلکه تمام کسانی که مبلغ مکتب آنها و مروّج سخنان حق و صدق بوده‌اند» در این صف قرار دارند و در این صورت هیچ مانعی ندارد که هر دو جمله بر یک گروه منطبق شود. به این ترتیب» سخن از کسانی است که هم آورندةٌ صدق‌اند و هم عمل‌کنندةٌ به آن؛ آنها که مکتب وحی را در عالم منتشر می‌کنند و خود به آن ایمان دارند و عمل می‌کنند؛ پیامبران و امامان و تبیین‌کنندگان مکتب آنها. بسیاری از مفسران شیعه و اهل سنت در ذیل آیه این حدیث را نقل کرده‌اند که منظور از «کسی که سخن راست بیاورد» پیامبر(ص) است و منظور از «کسی که آن را تصدیق کند» علی(ع) است. باید توجه داشت که این تفسیرء مفهوم آیه را محدود نمی‌کند؛ بلکه بیان روشن‌ترین مصداق یه است. بدون شک علی(ع) در میان تصدیق‌کنندگان پیامبر» در صف اول قرار داشته و احدی از علمای اسلام منکر این واقعیت نیست که علی(ع) از میان مردان - و بلکه تمام مردم - نخستین کسی بوده که پیامبر را تصدیق کرده است.