Surah Aal-i-Imraan · Ayah 79·Madanī

79

مَا أَن ثُمَّ لِّى مِن وَلَٰكِن بِمَا وَبِمَا ﴿٧٩﴾

Translation

Saheeh International

It is not for a human [prophet] that Allah should give him the Scripture and authority and prophethood and then he would say to the people, "Be servants to me rather than Allah," but [instead, he would say], "Be pious scholars of the Lord because of what you have taught of the Scripture and because of what you have studied."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

عبادت و خضوع فقط در برابر خدا

در شأن نزول این آیه آمده است که روزی یکی از پهودیان به نام «ابورافع» و سرپرست گروه اعزامی نجران» در مدینه خدمت پیامبر([ص) آمدند و اظهار کردند: ایا مایل هستی تو را پرستش کنیم و مقام الوهیت برای تو قائّل شویم؟! شاید آنها می‌پنداشتند که مخالفت پیغمبر با الوهیت مسیح به خاطر این است که خود او سهمی از این موضوع ندارد و اگر او را همچون مسیح به مقام الوهیت بپذیرندء از مخالفت خود دست برمی دارد و شاید این پیشنهاد» توطئثه‌ای برای بدنام کردن پیامبر(ص) و منحرف کردن افکار عمومی از او بود. اما پیغمبر فرمود: «معاذ الّه که من اجازه دهم کسی جز پروردگار یگانه مورد پرستش قرار گیرد. خداوند هرگز مرا برای چنین امری مبعصوث نکرده است.» این آیه» این تفکر باطل مسیحیان را رد می‌کند که به حضرت عیسی(ع) نسبت می‌دادند که ایشان فرموده است مرا فرزند خدا و خدای خود بدانید و آب و ابن و روح‌القدس را بپرستید. شاید هم به بهودیان اشاره دارد که می‌گفتند: خداوندء خدای موسی» و موسی, خدای هارون» و هارون» خدای فرعون است. شاید هم عمومیت دارد و حتی کسانی را که پیامبر(ص) و امامان(ع) را تا حد خدایی بالا می‌برندء در بر می‌گیرد. به طور کلی از این آیه فهمیده می‌شود که هر گونه پرستش غیر خدا و به ویژه بشرپرستی» محکوم و مخالف روح آزادگی و استقلال شخصیت انسان‌هاست؛ بلکه هرگونه تملق و چاپلوسی در برابر بندگان خدا نیز ممنوع است. حدیث آموزنده‌ای که از امام علی(ع) نقل شده» روشنگر چهرةٌ واقعی و روحانی آن حضرت و شاهدی برای این بحث است. روزی که امام(ع) به سرزمین انبار یکی از شهرهای مرزی عراق - رسید جمعی از دهقانان - طبق سنتی که به آن خو گرفته بودند - از مرکب‌هایشان پیاده شدند و در برابر آن حضرت سجده کردند. امام(ع) نه تنها به این کار رضایت نداه بلکه بر آشفت و بر آنها فریاد زد: «این چه کاری بود که شما انجام دادید؟» عرض کردند: این کاری است که ما امیران خود را با آن بزرگ می‌داریم. امام فرمود: «به خدا سوگند. زمامداران شما از این کار بهره‌ای نمی‌گیرند و شما خود را در دنیا به رنج و در آخرت به بدبختی گرفتار می‌کنید! چه زیانبار است رنجی که دنبال آن کیفر خدا باشد و چه سودمند است آزادگی و آرامشی که در ی آن ایمنی از آتش دوزخ قرار گیرد.»