Surah Al-An'aam · Ayah 108·Makkī

108

وَلَا ٱلَّذِينَ مِن كَذَٰلِكَ ثُمَّ إِلَىٰ بِمَا ﴿١٠٨﴾

Translation

Saheeh International

And do not insult those they invoke other than Allah, lest they insult Allah in enmity without knowledge. Thus We have made pleasing to every community their deeds. Then to their Lord is their return, and He will inform them about what they used to do.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

نهی از دشنام گوبی حتی به دشمنان

به طوری که از بعضی روایات استفاده می‌شود» جمعی از موْمنان به دلیل ناراحتی شدیدی که از بت‌پرستان داشتندء گاهی بت‌های مشرکان را به باد ناسزا می‌گرفتند و به آنما دشنام می‌دادند. قرآن به صراحت از این کار نمی کرد و رعایت اصول ادب و عفت در بیان حتی در برابر خرافی‌ترین و بدترین آیین‌ها را لازم شمرد؛ زیرا با ناسزا گفتن نمی‌توان کسی را از مسیر غلط انحرافی باز داشت. چه بسا این‌گونه افرادء با جهالت و تعصبی که دارندء از روی لجاجت در عقیدةٌ باطل خویش پافشاری کنند و فراتر از این» زبان به بدگویی بگشایند و به ساحت پروردگار توهین کنند. در روایات اسلامی نیز منطق قرآن مبنی بر ترک دشنام به گمراهان و منحرفان تعقیب شده و پیشوایان اسلام به مسلمانان دستور داده‌اند که همیشه بر منطق و استدلال تکیه کنند و به حربة دشنام به معتقدات مخالفان متوسل نشوند. در نهج‌البلاغه می‌خوانیم که علی(ع) به جمعی از یارانش که پیروان معاویه را در ایام جنگ صفین دشنام می‌دادندء فرمود: «دوست ندارم که شما دشنام‌دهنده باشید؛ ولی اگر در گفتارتان اعمال آنان را وصف کنید و به بیان حالشان بپردازید. به سخنان صواب نزدیک‌تر و عذرتان پذیرفته است.» ممکن است سوّال شود که چگونه امکان دارد که بت‌پرستان از خدا بدگویی کنند؛ در حالی که آنها غالباً به خدا اعتقاد داشتند و بت را شفیع درگاه او می‌دانستند. اگر ما در وضع عوام لجوج و متعصب دقت کنیم» خواهیم دید که این موضوع چندان تعجب ندارد. این گونه افراده هنگامی که ناراحت می‌شوندء سعی دارند طرف را به هر طریقی ناراحت کنند؛ حتی اگر بدگویی به معتقدات مشترک طرفین باشد. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه» چ۵» ص ۳۸۱ پیشین» ص ۳۹۴ > ۲ پیشین» ص ۳۹۴ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, Nahj al-Balāgha.